De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Neutraal? Nee, zo kan ik de Zwitsers niet noemen

Tijdens de Eerste Wereldoorlog was Nederland neutraal, zo dacht men ook de Tweede Wereldoorlog in te gaan, maar de Duitsers rolden ons Zwitserland neutraal wo2 alsnog op en bleven vijf jaar. Met Zwitserland liep dat anders, ook die waren neutraal in 1914-1918, maar ook tijdens de Tweede Wereldoorlog liet Adolf Hitler het land met rust.

Zwitserland raakte al snel ingesloten door de nazi's, Oostenrijk was immers ingelijfd, Italië was een bondgenoot van Hitler en Frankrijk was inmiddels grotendeels bezet door de Duitsers. De politieke leiding van Zwitserland hield het volk voor dat er weinig aan de hand was en probeerde met stroop smeren de Duitsers zoet te houden. De legerleiding daarentegen vond dit de deur wagenwijd open zetten en protesteerden openlijk tegen hun politieke bazen.

De Zwitsers haalden met de actie van de legertop de woedde van Hitler op de hals die van het land eiste dat ze zich bij hem zouden aansluiten, dat weigerde de Bondsraad van Zwitserland, maar zij toonden zich in de daarop volgende jaren weinig neutraal. Hitler zag in de Zwitsers aanvankelijk een vijand en wilde het land verdelen tussen hemzelf en bondgenoot Italië
Zover zou het niet komen.

De eerste handreiking naar Hitler was dat tijdens de invasie van de Duitsers in Frankrijk de Duitse jagers over Zwitsers grondgebied vlogen, nadat er zo'n tien toestellen door de Zwitsers waren neergehaald dreigde Hitler alsnog het land binnen te vallen waarop de Zwitsers de vijandelijkheden staakten en de Duitse bommenwerpers richting Frankrijk ongemoeid lieten.

Tijdens de oorlog roofden de Duitsers veel edelmetalen, vooral goud, die verkochten ze via de Zwitsers, het geld werd gebruikt voor de wapenindustrie. Al in 1997 plaatsten de Amerikanen grote vraagtekens bij de vermeende neutraliteit van de Zwitsers, het vele goud dat uit bezette gebieden was geroofd bleek veelal van Joden te zijn, de Amerikanen drongen er bij Zwitserland op aan met de Joodse gemeenschap in gesprek te gaan over compensatie.

Na de oorlog betaalden de Zwitsers weliswaar 300 miljoen mee aan een compensatiepot, maar, zo stelden de Amerikanen, de nazi's hadden op Zwitserse banken voor exact hetzelfde bedrag nog tegoeden staan, geld en goud dat in feite toebehoorde aan de bewoners van de door de Duitsers bezette gebieden.
De Zwitsers hadden drie argumenten om niet op de eis van de Amerikanen in te gaan:
   1. ze zaten destijds tussen de vijand ingeklemd en konden niet anders dan handel drijven met nazi-Duitsland
   2. ze hadden al een flinke som geld betaald na de oorlog
   3. andere landen waren ook niet zo 'gul' geweest

Uit Nederland is er voor, omgerekend, vier miljard Euro aan goud gestolen, daarvan is ongeveer de helft teruggekomen. In 2000 besloot de Nederlandse regering af te zien van verdere claims omdat na jarenlang getouwtrek de Zwitsers geen milimeter waren opgeschoven. Rond de rust ontstond nog een rel omdat de Tweede Kamer onjuist was geïinformeerd. Het bleef zonder consequenties voor de betrokken bewindslieden.

Geld is geld, maar wat is dan nog een mensenleven waard?

Een rapport van enkele onafhankelijke historici sprak van regelrecht anti-semitisme door Zwitserland, na het schandaal rondom het roofgoud dat in Zwitserse kluizen lag was dit een nieuwe slag in het gezicht van de Zwitsers. Reeds in 1938 moesten Joden in Zwitserland het stempel 'J' in hun paspoorten laten zetten. In 1942 sloot Zwitserland de grenzen voor vluchtelingen. In de twee jaar daaraan voorafgaand ving het land 20.000 Joden op die op eigen gelegenheid het land binnen waren gekomen.
De meeste officiële aanvragen werden direct afgewezen.


Rond de 25.000 Joden zouden zelfs zijn teruggestuurd naar een zekere dood in een van de Duitse concentratiekampen. In 1944 veranderde deze starheid van de Zwitserse regering pas en konden Joden doorreizen naar andere landen, een verblijf in Zwitserland was niet mogelijk. In het land heerstte in die tijd een sterk gevoel van antisemitisme, daardoor was er draagkracht voor het onmenselijke beleid van de Zwitserse regering.

Rattenlijn

Op het eind van de oorlog bleek dat de moraliteit van de Zwitsers nog altijd ver te zoeken was. Veel SS-officieren wisten met valse papieren de grens over te komen en via Zwitserse vliegvelden (niet zelden met een KLM toestel) richting Zuid-Amerika te vluchten. Ook lieten de Zwitsers veel nazi's ongemoeid die doorreisden naar Italië om van daaruit naar landen buiten Europa te vluchten.
Josef Mengele, Klaus Barbie, Adolf Eichmann, Erich Priebke, Franz Stangl en Abraham Kipp wisten zo hun straf te ontlopen.

Overigens liep de Rattenlijn meer door Frankrijk en Oostentijk richting Italië, maar toch ontkwamen er ook via Zwitserland duizenden SS'ers.

De Zwitsers wassen hun handen in onschuld

Na de oorlog deden de Zwitsers of hun neus bloedde, ze hielpen nazi's het land uit, betaalden een schijntje mee aan het Joods compensatiefonds en geven tot op de dag van vandaag het geroofde goud niet terug. Als je naar informatie zoekt in Zwitserland kom je niet ver, over de neutraliteit van Zwitserland lees ik op een toonaangevende website:
'Es war Glück, unglaubliches Glück, dass die Schweiz im Zweiten Weltkrieg verschont wurde'. (vertaalt)
'Het was geluk, ongelofelijk veel geluk dat Zwitserland in de Tweede Wereldoorlog buiten schot bleef'.

Daar denk ik ietsjes anders over...

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem