De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

De Duitse Spoorwegen

De 'Deutsche Reichsbahn (DR)' faciliteerde de holocaust, zonder de Duitse Spoorwegen was het onmogelijk geweest miljoenen Joden te vergassen en verbranden.

Karl Wolff was een hoge SS'er die direct onder Heinrich Himmler diende, een baantje dat hij te danken had aan zijn vriend Reinhard Heydrich. Wolff schreef op 13 augustus 1942 aan de directie van de DR een brief waarin hij hartelijk dankte voor het feit dat de DR dagelijks treinen liet rijden met duizenden Joden richting de vernietigingskampen. Wolff voegde er aan toe dat hij verwachtte dat de dienst ook in de toekomst haar volle medewerking zou verlenen aan de 'volksverhuizing' van de Joden.

De brief was een antwoord op het schrijven van Albert Ganzenmüller, plaatsvervangend directeur van de DR die in 1942 Wilhelm Kleinmann had opgevolgd. waarin hij 'met trots' aan Wolff meedeelde dat hij naar aanleiding van een telefoongesprek op 16 juli 1942 met Wolff zich met volle overgave had ingezet om treinen naar de vernietigingskampen te laten rijden.
Baas van Albert Ganzenmüller was Julius Dorpmüller.

Karl Wolff
SS-Obergruppenführer Karl Wolff was ook generaal bij de Waffen-SS. Hij werd direct na de oorlog gearresteerd vanwege zijn lidmaatschap van de SS en tot vijf jaar cel veroordeeld, die mocht hij uitzitten in Duitsland, daar werd hij vrijwel direct vrijgelaten.
In 1962 werd hij opnieuw gearresteerd, nu voor de deportatie van 300.000 Joden naar Treblinka die daar allen de dood vonden. Deze keer viel zijn straf hoger uit: 15 jaar. Na zeven jaar zou hij te ziek zijn om zijn straf verder uit te zitten, de Duitsers wilden geen martelaren dus lieten ze hem in 1969 vrij.
Vervolgens leefde Karl Wolff nog vijftien jaar als vrij man in Duitsland.

Julius Dorpmüller
Dorpmüller kwam uit een familie die leefde voor de trein, het was dan ook niet vreemd dat Julius direct na zijn afstuderen voor de spoorwegen ging werken. Hitler benoemde hem tot minister van Verkeer en gaf leiding aan de Deutsche Reichsbahn waardoor hij tijdens de oorlog direct verantwoordelijk was voor de deportatie van Joden.
Na de oorlog bleek Dorpmüller kanker te hebben, hij overleed op 5 juli 1945, in 1949 wordt hij postuum volledig vrijgesproken van iedere betrokkenheid bij de holocaust, zijn direct ondergeschikte ving de spreekwoordelijke klappen op, maar ook die waren bescheiden.
Dorpmüller werd jarenlang herdacht als een eervol man. Pas in 1995 werd alle eerbetoon (bustes, vernoemingen, ere-doctoraten) verwijderd.
Tot 1992 verzorgde de opvolger van de Deutsche Reichsbahn (de Deutsche Bundesbahn) zijn graf, dat werd toen door onbekenden overgenomen. Zijn plaatsvervanger tijdens de eerste oorlogsjaren was Wilhelm Kleinmann.

Wilhelm Kleinmann
Op 26 mei 1942 trad Kleinmann 'op eigen verzoek' terug als plaatsvervangend directeur van de DR. Het vrijwillige karakter van zijn vertrek is betrekkelijk, Adolf Hitler was ontevreden over hem omdat hij te weinig zou doen om voldoende treinen te laten rijden om troepen naar Rusland te brengen.
Hoe Kleinmann exact aan zijn einde is gekomen is niet bekend, het hardruchtigste verhaal dat de ronde doet is dat de Russen hem tijdens de bevrijding van Berlijn hadden opgepakt. Kleinmann zou verantwoordelijk worden voor de transporten van Joden naar de vernietigingsklampen, men vertrouwde er onvoldoende op dat hij zich daar voor de volle honderd procent voor zou inzetten en vervingen hem door Albert Ganzenmüller.
Onder de verantwoordelijkheid van Kleinmann zijn tienduizenden Poolse Joden uit het getto van Warschau getranspoteerd naar de dodenkampen.
Baas van Albert, Julius Dorpmüller, probeerde het vertrek van Kleinmann vergeefs tegen te houden.

Albert Ganzenmüller
Ganzenmüller was tijdens het tweede deel van de oorlog de nieuwe plaatsvervanger van Dorpmüller en werd na de oorlog de spreekwoordelijke 'kop van jut' omdat zijn baas niet meer leefde. Ganzenmüller was direct verantwoordelijk voor het transport van Joden naar de vernietigingskampen.
Na de oorlog vluchtte hij naar Argentinië maar kon verder in vrijheid leven omdat in 1952 zijn zaak werd geseponeerd, drie jaar later keerde hij terug naar München waar hij in 1996 overleed. In latere jaren is nog wel geprobeerd hem te toch te vervolgen, maar in 1977 zou Ganzenmüller niet fit genoeg zijn om terecht te staan, hij leefde toen nog bijna twintig jaar.

Kaartje zelf betalen

De meeste Joden moesten betalen om met de trein naar het oosten te worden vervoerd, alwaar ze meestal de dood vonden in een van de vernietigingskampen. Voor kinderen werd 'half geld' gevraagd, het betrof vervoersbewijzen 'enkele reis'.


Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem