De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

José Bosma

Leven vanuit verzet

Het ene verzet is het andere niet en het ene boek het andere niet. Ik plaats hier zelden iets over een boek omdat het vaak meer van hetzelfde is, natuurlijk zijn de personages, plaatsen en gebeurtenissen nimmer identiek, maar de strekking van boeken die verhalen vertellen over de oorlog wel.

Uitzonderingen bevestigen de regel, zo ook geldt dat voor onderstaand boek van José Bosma, 'Leven vanuit verzet'.


Als de Duitsers in 1945 ons land verlaten begint voor velen de strijd pas. José wordt na de oorlog geboren in de Amsterdamse Jordaan, als haar vader overlijdt krijgt ze een andere kijk op hun geschiedenis.

Ze komt met vragen aan haar vader te zitten, wat heeft hij meegemaakt, waarom zei hij niets over zijn tijd in de oorlog, het verzet en de latere mishandeling van zijn dochter?
José werd na de oorlog geconfronteerd met de gevolgen van een oorlog die de hare niet was.

José vertelt over haar jeugd in Amsterdam. De mooie herkenbare plekjes en typisch Amsterdamse humor verzachten de traan die de leidraad is in dit boek waarvan je de bijna 200 pagina's in één ruk uitleest.

Een fragment
Mijn vader had middelgrote behaarde handen met vierkant gevormde nagels en geen enkele ring aan zijn vingers. Zelfs geen trouwring.
'Dat is te gevaarlijk als je aan een draaibank werkt, je bent zomaar een vinger kwijt,' vertrouwde hij mij ooit eens toe in een van zijn weinig spraakzame momenten.
br> Mijn vader was in zijn jonge jaren een knappe lange verschijning met donker haar die zo weggelopen kon zijn uit een zigeunerfamilie. Vooral wanneer hij zijn geliefde accordeon om had.
Altijd netjes gekleed en tot in de puntjes verzorgd, zelfs wanneer hij in zijn beige stofjas liep om zijn duiven te verzorgen of om aan zijn werkbank te klussen. Kenmerkend aan hem was zijn zwarte Franse alpinopet die hij bijna altijd op zijn hoofd droeg.
Het uiterlijk van mijn vader had ook wel iets Joods. De grijsgroene ogen en doordringende blik maar vooral zijn neus refereerde daar aan. Een man van weinig woorden. Hij en ik hadden een vreemde relatie tot elkaar. Toen ik nog héél klein was keek ik letterlijk en figuurlijk tegen hem op. Ik had zoals elk kind behoefte aan zijn goedkeuring en wilde dat hij trots zou zijn op mij, dat hij om mij gaf en van mij hield
Tot mijn grote verdriet heeft hij dit nooit rechtstreeks aan mij kunnen uiten tijdens zijn leven. Maar in de korte tijd die hem op aarde nog restte gaf hij zichzelf bloot zonder woorden en in dat speciale moment voelde het voor mij alsof ik zijn innig geliefde kind was. Het was wat onwennig, maar sterkte mij wel. Dit gebeurde vlak voor zijn dood toen ik hem opzocht in het ziekenhuis nadat ik hem een aantal jaren niet had gezien, noch gesproken.
Ik had bewust een flink aantal jaren afstand genomen van mijn vader nadat hij mij voor de zoveelste keer ten onrechte beschuldigde en vernederde. Toch heb ik dankzij één telefoontje van mijn moeder, waar ik toen zo af en toe nog wel contact mee had, op een hele mooie manier afscheid van hem kunnen nemen.

Tijdens dit telefoongesprek vertelde mijn moeder dat mijn vader in het ziekenhuis lag en er behoorlijk slecht aan toe was. 'Het kon wel eens niet lang meer duren,' zei ze.
Nog diezelfde week heb ik alle moed die ik in me had verzameld en ben naar het ziekenhuis gegaan om hem te bezoeken. Ik kocht een grote bos witte bloemen en reed er in mijn eentje naar toe. In het ziekenhuis aangekomen, vond ik snel zijn kamer en toen ik de deur opende schrok ik hevig van wat ik daar zag. De sterk vermagerde slapende man in dat bed, leek van geen kant meer op de man die hij ooit geweest was.

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem