De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Walter Süskind

De Duitse Jood Walter Süskind liep op een zekere dag de burelen van de Joodse Raad (link) binnen en sprak zijn leiders Cohen en Asscher er op aan dat er in de Duitse vernietigingskampen vreselijke dingen gebeurden. De heren vonden het beter voor de carrière van Walter als hij zich een beetje inhield, anders kreeg hij helemaal niets meer voor elkaar.

In 1942 (Walter was toen 36) verhuisde hij met zijn vrouw naar Amsterdam. Door voor de Joodse Raad te gaan werken bleef hij, net als veel andere Joden, lange tijd uit handen van de nazi's. Die stelden hem aan als directeur van de Hollandsche Schouwburg, Walter deed altijd netjes wat hem werd opgedragen. Alleen, hij vervalste de boeken waardoor zeker enkele honderden tot duizend kinderen niet richting de vernietigingskampen werden gedeporteerd. Over het leven en zijn werk is een film gemaakt die je echt moet proberen te gaan zien, alleen al vanwege het kleine karakter van het verhaal met grote positieve gevolgen. Lees er HIER meer over.

Süskind en de man die verantwoordelijk was voor de deportatie van Joden, Ferdinand aus der Funten, waren vrienden, beiden vertrouwden elkaar niet volledig, maar tegelijkertijd waren zij zeer gesteld op elkaars gezelschap, het moet soms op een klucht hebben geleken hoe de twee een sigaar opstaken en cognac dronken. Wat weinigen weten is dat de twee elkaar kenden van hun schooltijd in Duitsland.
Walter Süskind was verantwoordelijk voor de lijsten van de Hollandsche Schouwburg waar alle Joden op geregistreerd stonden die waren binnengebracht door de Duitsers. De Hollandsche Schouwburg (link) aan de Plantage Middenlaan was een 'verzamelplaats'. Van hieruit vertrokken de trams naar het Muiderpoortstation om vervolgens de Joden naar Westerbork te brengen. Daarna volgde de, doorgaans, laatste rit richting een concentratiekamp.

Samen met de crè aan de overkant sluisde Walter kleine kinderen weg, alleen gezinnen met meerdere kinderen waarvan er een jonger als vijf was kwamen in aanmerking. Een duivels dilemma voor de ouders, want zij konden slechts één kind de kans geven de oorlog te overleven, zelf en andere kinderen zouden in een kamp eindigen.
Vaak wilden de ouders al hun kinderen bij zich houden, maar in honderden gevallen gunden zij de jongste telg een leven na de oorlog. Als het lukte een kind uit de Hollandsche Schouwburg naar de overkant te brengen werkte Süskind de lijsten bij, de Duitsers hadden er geen idee van hoeveel kinderen er bij een gezin hoorden. Walter Süskind en de directrices van de kinderopvang Henriëtte Pimentel en Virginia Cohen (vanaf 1943) konden via de tuin van de Hervomde Kweekschool van Johan van Hulst de kinderen verborgen houden en laten ontsnappen. Anno 2015 leeft Van Hulst nog, hij is 104.

Aus der Funten stond onder hoge druk om vaart te maken met de deportatie van Joden, uiteindelijk werd het gezin Süskind ook op transport naar Westerbork gesteld om terecht te komen in Theresienstadt. Süskind had een brief waarin stond dat hij voor onmisbaar was geweest voor de Duitsers, het hielp hem, zijn vrouw en kind niet. Hij overleefde hen nog een paar maanden, rond 1 maart 1945 vond hij de dood, zijn lichaam is nimmer gevonden.

Eerbetoon

Brug over de Nieuwe Herengracht, bij de Amstel, deze werd in 1972 door opper-rabijn Aron Schuster geopend




Plaquette aan de crèche aan de Plantage Middenlaan


Plaquette aan zijn huis in 1943 aan de Nieuwe Prinsengracht, daaronder foto's van zijn huis daar























Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem