De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

De onderduiker

Net zoals de Nederlander en de onbekende soldaat niet bestaan is er ook geen onderduker die de geschiedenis in is gegaan als 'de onderduiker'. Simpelweg omdat er zoveel mensen ondergedoken hebben gezeten in even zovele omstandigheden.
Mijn eigen familie zat deels ondergedoken, hun verhaal steekt schril af bij dat van anderen. Anne Frank staat ons bij als iemand die onder erbarmelijke toestanden lang in het achterhuis heeft moeten verblijven om uiteindelijk toch de dood te moeten vinden in een Duits kamp.

Maar Anne zat op zich nog goed vergeleken bij veel anderen die bijvoorbeeld onder de vloer verstopt zaten, in een kast en niet in een huis achter een kast of zes keer moesten verhuizen, midden in de nacht, terwijl er een avondklok was en je het risico liep ter plekke te worden doodgeschoten.
Maanden of jaren ondergedoken zitten om dan op het eind van de oorlog, zoals Anne Frank, toch je dood te moeten vinden is verschrikkelijk. Maar er zijn ook mensen die het wel na konden vertellen. Zij ervaarden de oorlog als verschrikkelijk maar overleefden die wel. Aan het eind van deze pagina tref je een link aan naar een prachtige website over deze mensen. Ter inleiding vertel ik het verhaal van Maurice Meijer, kleuter in de oorlog.

Maurice stel ik als voorbeeld van hoe iemand de oorlog ervaart, door de ogen van een kind, welke invloed de weerzinwekkende haat van de Duitsers voor de Joden kan hebben.

Maurice Meijer, de onbekende onderduiker

Maurice werd in 1937 geboren, zijn broer in 1934. vader Salomon was ambtenaar en kon die baan als Jood niet behouden, zo oordeelden de Duitsers. Collega's van Salomon tekenden de verklaringen die nodig waren om hun baan te kunnen behouden, voor de Jood Salomon was er geen ontkomen aan, Joden waren niet wenselijk in overheidsfuncties.
Vader werd gedeporteerd, moeder Esther verdween uit zicht op de dag dat Maurice en zijn broer onderdoken. Haar illegale activiteiten waren door de Duitsers opgemerkt waarop zij werd opgepakt en naar Auschwitz gezonden, zij overleefde het kamp overigens wel.

De twee jongetjes waren op zichzelf aangewezen, vijf en acht jaar oud.

Een oom en tante vingen de twee op in hun huis aan de Nieuwe Herengracht, hun verblijfplaats was uit voorzorg de zolder. Via de Eerste Constantijn Huygensstraat en de Jacob van Lennepstraat kwamen ze uiteindelijk gedwongen in de crêche tegenover de Hollandsche Schouwburg (LINK) terecht. Al snel kon de leiding (je leest er meer over elders op deze site) de twee knaapjes weer terugbrengen naar hun oom en tante aan de Nieuwe Herengracht, zonder dat de Duitsers ze mistten.

Veel jongetjes werden ondergebracht in het Nederlands Israëlitisch Jongensweeshuis zodat ze onderwijs kregen, men dacht dat het er veilig voor ze zou zijn maar in het voorjaar van 1943 slaat het noodlot toe, de Duitsers 'gebruiken' de sjabbat om het weeshuis binnen te vallen en alle kinderen mee te nemen en ze op te sluiten in de Hollandsche Schouwburg.
De kinderen zouden op 6 maart 1943 massaal op transport worden gezet maar een oom redde hen op miraculeuze wijze. Amsterdam was niet langer een optie, de jonge broertjes werden naar Utrecht gebracht. Daar kwamen ze ongelukkiger wijze in een NSB gezin terecht, dat duurde niet lang, de jongetjes konden niet meer op dezelfde plek worden ondergebracht dus werden gescheiden.

Maurice verhuisde tweemaal in Utrecht om uiteindelijk in Bilthoven terecht te komen. Daar werd het bevolkingsregister door het plaatselijke verzet vernietigd waarna iedereen zich opnieuw diende te registrerem. Maurice liet zich met zijn onderduiktante inschrijven en heette sindsdien Ries Boerma. Het zou Maurice' redding zijn want het einde van de oorlog naderde en de Duitsers ontdekten nooit hoe het zat met de vele 'nieuwe' Bilthovenaren.

Andere achterhuizen Na de oorlog vond Maurice zijn moeder terug die in Auschwitz geestelijk te zeer was aangedaan om nog van Maurice te kunnen houden, laat staan voor hem te kunnen zorgen. Het gezin was verscheurd. Jaren later kwam het alsnog goed.

Maurice trouwde met een Joodse onderduikster, samen gingen zij jarenlang langs scholen om 'hun' verhaal te vertellen. Ze vertelden van hun angst, de honger, niet-Joodse kinderen die wel naar school mochten en buiten konden spelen, de slaag die mevrouw Meijer kreeg, de jongetjes die niet uit de trein richting Sobibor konden ontsnappen en daar vergast werden, de hongerwinter, de suikerbieten, de razzia's, het als Jood verplicht moeten bidden, de afgedwongen dankbaarheid, het nooit meer rustig hebben kunnen slapen.

Andere achterhuizen

Het verhaal van Maurice is opgetekend vanaf de website 'Andere achterhuizen'. Een prachtig document met tekeningen, gesproken verhalen en een beeld van 'onderduik' zoals duizenden dat in de Tweede Wereldoorlog hebben moeten ervaren.
Velen werden na jaren van onderduik alsnog opgepakt, gedeporteerd en veelal vermoord in de nazikampen. Klik op het plaatje van nederland om de website te bezoeken, zeer de moeite waard!

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem