De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Piet Nak

Piet werd op 28 december 1906 in Amsterdam west geboren, maar groeide op in de Jordaan in een gezin met dertien broers en zusters. Toen hij vijftien was werd hij aangenomen bij de stadsreiniging. Als ambtenaar mocht je gene lid van de CPN zijn, hij deed dat toch in 1934, zij het onder een andere naam.

Amsterdamse vuilnisman Piet was aan het werk toen op 10 mei 1940 de Duitsers ons land binnenvielen, hij zag hoe Nederlanders de Duitse militairen als 'verlossers' binnenhaalden, Piet begreep er niets van, hij was goed op de hoogte van de bedoelingen van de bezetter.
Van de rellen op 22 en 23 februari hoorde Piet via vrienden, waaronder Willem Kraan, die op zondag 23 februari 1941 bij hem thuis kwam en vertelde over de massale knokpartijen met NSB'ers en dat veel Joodse zaken waren vernield. Honderden Joden waren door de Duitsers opgepakt, dit kon zo nie tlaner, dus besloten Piet en Willem via de CPN een staking voor te stellen.
Hiermee werd Piet een van de vier organisatoren van de Februaristaking in 1941, door zijn lidmaatschap van de CPN werd hij na de oorlog genegeerd door de regering en de gemeente Amsterdam. Communisten waren jarenlang niet welkom bij de herdenking van de Februaristaking.

Toen de communisten hun sterke band met Moskou lieten vieren keerde het tij en kreeg de CPN alsnog de credits die het verdiende. Piet werd door Yad Vashem in 1966 onderscheiden voor getoonde moet.
Na de oorlog pakte hij zijn hobby goochelen op om geld te verdienen, want als vuilnisman was hij bij de gemeente niet meer welkom, onder de artiestennaam Pietro Nakaro, ook wel Nakaro de Magiër, maakte hij furore, met zijn dochter als assistente.

Koppig! Piet? Ja, Piet.

Piet kreeg zijn welverdiende erkenning, ook al werd hij als ambtenaar geweerd, maar Piet was ook eigenwijs. Die eigenschap kwam goed van pas toen hij met zijn Communistische vrienden de Februaristaking doorzette, hij en hij alleen, ja, met zijn drie companen, waren er verantwoordelijk voor dat tienduizenden de stad lam legden op 25 februari 1941. Het beeld De Dokwerker op het Jonas Daniël Meijerplein moet ons herinneren aan die gedenkwaardige dag, maar het waren niet de dokwerkers die als eersten het werk hadden neergelegd. Het heeft Piet altijd dwars gezeten, daarom bleef hij ook weg bij de jaarlijkse herdenking.
Niet dat dat een gemis was voor de organisatoren, want die wilde de communisten er toch al niet bij hebben.

Volgens Piet wilde niemand staken, maar kreeg hij de boel toch plat door tegen een trambestuurder te zeggen dat elders het werk was neergelegd waarop de staking 'echt' begon. Die dinsdag en woensdag lag de stad plat, in sommige delen van het land kreeg de staking een vervolg. Of de lezing van Piet klopt weet ik niet, het was vooral Piet die dat zo zag. Op de tweede dag van de staking, woensdag 26 februari, werd Piet door de politie opgepakt en een week lang verhoord en zwaar mishandeld in het Lloyd Hotel aan de Oostelijke Handelskade.
Toen hij vrij kwam hoorde hij het vreselijke nieuws dat andere er minde rgoed van af waren gekomen, ze waren in koele bloede door de nazi's doodgeschoten.

Na de oorlog
Dat Piet zichzelf een grotere rol toedichte dan de leiding van de CPN vond bracht een steeds grotere kloof tussen de twee teweeg. In 1956 keerde Piet de partij definitief de rug toe, maar het communisme bleef hij trouw. In 1966 reisde hij naar Israël af om mede namens Willem Kraan, de Yad Vashem onderscheiding in ontvangst te nemen.
Het waren Joodse Amsterdammers die hem financieel ondersteunden en naar Israël af lieten reizen, het viel hen koud op het dak toen Piet in 1969 een van de oprichters van het Palestina Comité bleek te zijn. In 1971 leverde Piet Nak op provocerende wijze zijn onderscheiding in bij de Israëlische ambassade, een actie waar Piet later spijt van zou hebben gekregen.

Piet verhuisde uit Amsterdam en zorgde jarenlang voor zijn zieke vrouw, Stien de Jager, zijn eerste liefde. Piet overleed op 16 december 1996 als een eenzaam en verbitterd man. In de Amsterdamse nieuwbouwwijk De Aker is een straat naar hem vernoemd.

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem