De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam

Door de ogen van Ben Verzet

Kamp Westerbork

Kamp Westerbork, er kwamen zelden mensen van terug, het kamp gold als een doorvoerkamp, Joden werden er naar toegebracht en van daaruit op de trein gezet naar concentratiekampen. Een enkeling overleefde Dienstwoning kampcommandant Westerbork het kamp, er zijn verhalen dat verwoedde pogingen van het thuisfront om een geliefde of familielid terug te halen tot incidentele successen leidden.

Bezoek De Dokwerker aan Westerbork
Ik ben in maart 2012 naar het kamp geweest, zeer indrukwekkend. Onder andere stond ik op de plek waar Anne Frank heeft gezeten. Voor de foto's met een korte beschrijving klik je HIER.

Na de oorlog is het kamp nog een tijd in gebruik geweest, later meer daarover, maar uiteindelijk werden alle barakken gesloopt. Het enige dat nog herinnert aan de tijd dat een Duitse commandant de scepter zwaaide over het doorvoerkamp is zijn commandantswoning.
Die wil men nu met glas gaan overkappen maar voor het zo ver is is de grond rondom het huis afgegraven en onderzocht. Albert Konrad Gemmeker was een verwoed tuinierder, men verwachtte al niet heel veel aan te treffen, maar het was de enige kans die men had dus maakte men van de gelegenheid gebruik.
Er zijn geen bijzondere zaken gevonden.

Gemmeker volgde in oktober van het jaar 1942 zijn kille en gevreesde voorganger op en kenmerkte zich door zijn goedlachse optreden. Hij maakte een goede indruk op de gevangenen en was geliefd bij zijn personeel, maar in werkelijkheid was hij de ergste in zijn soort want tot april 1945 was hij verantwoordelijk voor kamp Westerbork, tijdens zijn bewind werden er meer dan 80.000 Joden de dood ingejaagd.
In 1948 kreeg Gemmeker tien jaar cel waarvan hij er slechts twee uitzat, hij had een dermate goede (alweer) indruk gemaakt dat hij wegens goed gedrag werd vrijgelaten om zich weer in Duitsland bij zijn familie te voegen, iets wat de familieleden van de 103.376 Nederlandse slachtoffers ook wel hadden gewild.

Gemmeker overleed in 1982, veertig jaar na zijn aantreden als overste in Westerbork.

Strafbarakken
Binnen het kamp was er nog een kamp. Hier werden Joden gehuisvesd die zich verzet hadden tegen de Duitse maatregelen door onder te duiken. Verzetsmensen werden vaak al in de stad of de duinen geliquideerd, die kwamen niet tot in Westerbork.
Onder andere Anne Frank en haar familie zaten in een strafbarak.

Kamp Westerbork en het pad er naar toe

In Westerbork zat onder andere Anne Frank met haar familie voordat zij naar andere kampen werden overgebracht. Meer dan 100.000 Nederlandse Joden werden naar dit Hollandsche Schouwburg 'tussenstation' gebracht.

Joden werden gedwongen in Amsterdam te gaan wonen, de directe aanleiding voor de Duitsers om deze maatregel te nemen was zodat ze de Joden dicht bij elkaar hadden, in feite waren ze van plan van Amsterdam een groot getto (link) te maken.
Na een oproep of een razzia werden de Joden ondergebracht in de Hollandsche Schouwburg (link) om vervolgens per trein naar een van de doorvoer- of vernietigingskampen te worden getransporteerd.

Herinneringscentrum Kamp Westerbork en KNBLO Wandelsportorganisatie Nederland werkten gezamenlijk aan het Westerborkpad en het Westerborkluisterpad.

De Westerborkroute is ruim 300 kilometer lang, blijft zo dicht mogelijk bij de spoorlijn en leidt langs oorlogsmonumenten, synagogen en andere plekken die een rol speelden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het belangrijkste doel van de initiatiefnemers is uiteraard dat de Jodenvervolging niet vergeten wordt en dat zoiets nooit meer gebeurt.

Een aantal belangrijker 'stops' langs de route zijn:
50 km punt, station Hilversum
100 km punt, station Nijkerk
150 km punt, station Nunspeet
200 km punt, omgeving Wezep
250 km punt, omgeving Staphorst
300 km punt, omgeving Beilen

Informatie tijdens de route
Er komt uiteraard een wandelgids, maar een fraaie toevoeging aan het Westerborkpad is dat u onderweg via uw telefoon kunt luisteren naar herinneringen aan de Jodenvervolging. De zeer indringende verhalen geven nog meer lading aan de Westerborkroute feitelijke plekken waar de geschiedenis zich heeft afgespeeld.
Voor diegenen die geen telefoon met internetverbinding hebben zijn er langs de route luisterpunten. Ter plekke kunt u dan inbellen met het aangegeven telefoonnummer en via het keuzemenu wordt u dan naar het juiste item geleid.
De route wordt gemarkeerd met speciale bordjes die je hier rechts ziet.

Het Westerborkpad is een initiatief van de KNBLO-NL Wandelsportorganisatie Nederland en het Herinneringscentrum Kamp Westerbork (opening 27 januari 2012.)

Kamp Westerbork

Duitse Joden hadden zwaar te lijden onder de repressie door de Duitse overheid, velen vluchtten naar omliggende landen waaronder Nederland. Door de grote toestroom van Duitse Joden zag de Nederlandse regering zich genoodzaakt hen op te vangen, daarvoor werd er in Drente, vlakbij de Duitse grens, een opvangkamp gebouwd.

Na de bezetting van Nederland door de nazi's namen zij het kamp in gebruik als gevangenenkamp. Joden uit Nederland werden naar het kamp gebracht en van daaruit verder getransporteerd naar de concentratiekampen, maar de meesten kregen een enkele reis naar de vernietigingskampen Auschwitz-Birkenau en Sobibor.

Slechts vijf duizend van de ruim honderd duizend Joden overleefden de deportatie naar Westerbork. De laatste trein vertrok op 13 september 1944, op 12 april 1945 werd het kamp door Canadese soldaten bevrijd.

Sinds 1983 is kamp Westerbork een herinneringskamp
Herinneringscentrum Kamp Westerbork
Oosthalen 8
9414 TG  Hooghalen
Telefoon: 059 359 26 00


Noot: je kunt niet parkeren bij het kamp, wel bij het herinneringscentrum, dat is dus iets anders! Daar zit drie kilometer tussen die je per fiets, lopend of met een pendelbus kunt afleggen, een retourtje kost twee Euro (2012.) Route Westerbork

Ik ben in maart 2012 naar het kamp geweest, zeer indrukwekkend. Onder andere stond ik op de plek waar Anne Frank heeft gezeten. Voor de foto's met een korte beschrijving klik je HIER.

Hollandsche Schouwburg
Plantage Middenlaan 24
1018 DE  Amsterdam
Telefoon 020 5 310 380


De Hollandsche Schouwburg ligt aan de Plantage Middenlaan, met tramlijn 9 vanaf het Centraal Station stopt u voor de deur, om de hoek liggen Artis en het Verzetsmuseum.
Het centrum Westerbork ligt twee kilometer buiten de plaats Hooghalen op 10 kilometer ten noorden van Westerbork in Drente.

Ben Verzet:

Je kunt per mail contact met mij opnemen als je een vraag hebt of een bijdrage wilt leveren.
Artikelen, foto's, noem maar op, kun je naar mijn postbus sturen.
De Dokwerker is tevens via Twitter te volgen.
Ben Verzet           Volg de Dokwerker op Twitter           Email De Dokwerker (Ben Verzet)