De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Hanns Rauter | de hoogste SS'er tijdens bezet Nederland

Als er één naam is die velen tijdens en tot ver na de oorlog deed sidderen was dat die van Hanns Rauter wel. Rauter was de hoogste SS'er in Nederland, hij viel onder de verantwoordelijkheid van Seyss-Inquart en binnen het totale Rijk direct onder Hanns Rauter Heinrich Himmler, de hoogste SS'er van nazi-Duitsland en een van de rechterhanden van Adolf Hitler.
De SS was in de bezette gebieden verantwoordelijk voor het handhaven van de orde. Dat ging altijd gepaard met intimidaties, martelingen, moorden en deportaties.

Nabij de mooie Wörthersee in Oostenrijk wordt op 4 februari 1895 Johann Baptist Albin Rauter geboren, roepnaam Hanns. Ver voordat Hitler aan de macht kwam in Duitsland (1933) leerde Hanns de latere Führer al kennen. Hanns woont dan nog in Oostenrijk maar maakt deel uit van een groep rond Walter Pfrimer en Carl Ottmar die op 12 maart 1931 een staatsgreep plegen. Als die gelukt was had Oostenrijk al eerder dan Duitsland een fascistische regering gehad, maar zover kwam het niet.

Mussolini in Italië was hun voorbeeld. Die hield ooit een grote mars, dat wilde de groep rond Pfrimer ook. Ze trokken met 14.000 man de straten in van verschillende steden. Er kwam echter weinig sympathie los en de zittende macht hield greep op de politie. De zogenaamde Pfrimer-Putsch was mislukt en hij en vele anderen vluchtten het land uit. Zo ook Rauter.

Het zou wel de opmaat tot een grote haat jegens niet-Ariërs worden. Het gedachtengoed van Hitler werd omarmd. Via de SA klom Rauter snel op tot officier bij de SS en werd twee weken na de bezetting van Nederland door zijn directe baas Heinrich Himmler naar Nederland gezonden om orde op zaken te stellen. Tot aan het einde van de oorlog zou hij in functie blijven.

De macht van, en de angst voor Rauter

Hanns Rauter was verantwoordelijk voor alle SS- en politieactiviteiten in Nederland, dus ook de Nederlandse (en dus daarmee ook de Amsterdamse) politie viel onder zijn directe verantwoordelijkheid.
Hoewel hij formeel aan Arhur Seyss-Inquart verslag moest uitbrengen hield hij innige contacten met Himmler. De kampen die in Nederland werden ingericht als doorvoerkamp waren opgezet onder leiding van Rauter. Hanns kon het minder goed vinden met Anton Mussert die hij een onderkruipsel vond, dat kostte Rauter ooit bijna de kop toen Seyss-Inquart dreigde hem over te plaatsen maar ten leste legden zij hun vete bij.

Jodenjacht
Rauter was een gevreesd man, over Seyss-Inquart durfde men nog wel eens iets te zeggen maar Hanns Rauter leek een soort van immuniteit om zich heen te hebben gebouwd die die van zijn baas oversteeg.
Daarmee werd hij een van de boegbeelden van de Duitse bezetter. Veel van de maatregelen die genomen werden om het Nederlandse volk en het verzet te breken kwamen van zijn hand of hij voerde ze met graagte uit. Zijn eerste taak was het neerslaan van de Februaristaking (link) en de Silbertannemoorden (waarover later meer SILBERTANNE.)
Waar hij hoofdverantwoordelijk voor werd gehouden na de oorlog was zijn rol bij de razzia's, martelingen en deportaties van Joden. Het kon niet anders dan dat Rauter via zijn contacten met Himmler geweten moet hebben wat er met de Joden na deportatie naar de concentratie- en vernietigingskampen gebeurde.
Hij zou later alles ontkennen. Amsterdam
Er was wat gemor onder de politie in Amsterdam, dat was in Rotterdam anders. Daar waren knokploegen actief die uit politie-agenten bestonden maar in Amsterdam kwam dat nog nauwelijks voor. Dat had mede te maken met de leiding. Niet dat er werd tegengewerkt maar hoofdcommissaris Versteeg was te slap in de ogen van Rauter waarop hij hem verving door Sybren Tulp (link.)
Op Tulp was Rauter meer dan trots, met hem wist Rauter Amsterdam onder controle te krijgen, tienduizenden Joden werden zonder veel moeite weggeleid om nooit meer terug te keren.

Aanslagen op Rauter

Het is 7 maart 1945 bij café De Woeste Hoeve, Hanns Rauter raakt zwaar gewond bij een aanslag door het verzet. Als vergelding schieten de Duitsers de volgende dag ongeveer 260 Nederlanders dood, 117 van hen bij de Woeste Hoeve, anderen in o.a. Amsterdam en Den Haag.
De aanslag werd uitgevoerd door de knokploeg van Geert Gosens (link), eigenlijk was het helemaal niet de bedoeling om de aanslag te plegen, het was min of meer 'tijdverdrijf' omdat ze dachten een hoop geld buit te kunnen maken bij een overval op een Duitse vrachtwagen. Er werd later gesuggereerd dat Prins Bernhard (link) achter de aanslag zat als vergelding voor de arrestatie en moord op zijn klerk op Paleis Soestdijk (Roël), maar daar heb ik een andere visie op.

De Prins wordt ten onrechte wel eens verweten dat hij de dood van de ruim 260 geëxcecuteerden op zijn geweten had door de aanslag en dat hij dit onder de pet heeft willen houden. In een boek van Richard Schuurman wordt gesuggereerd dat de Prins na de oorlog Geert Gosens de hand boven het hoofd heeft gehouden. Daar is echter geen spat bewijs voor te vinden.
Maar dat doet niets eens zo zeer ter zake. Gosens was een simpele man die sensatiebelust was en daardoor goede dingen deed voor volk en vaderland maar van enig lijntje naar de Prins is niets bekend. Ook zonder deze aanslag zou de Prins hem geholpen kunnen hebben omdat de Prins wel vaker iets voor oud-verzetsstrijders deed.
Dus ook al heeft de Prins Gosens uit de gevangenis gehouden, dan nog bewijst dat niet dat de aanslag op Rauter een opdracht van Prins Bernhard is geweest.

Bij een eerdere poging Rauter te doden troffen ze hem niet aan, dat was op 1 oktober 1944. Als represaille kwamen toen ruim 500 mannen om die waren opgepakt en naar concentratiekampen gezonden.

Oorlog overleefd, maar opgepakt
Rauter ontliep zijn straf niet, hij kreeg in april 1948 een proces waarbij hij op 3 mei 1948 ter dood werd veroordeeld. In hoger beroep was hij kansloos ook al betoogde hij onschuldig te zijn aan het plegen van oorlogsmisdaden, hij dacht met dit argument de doodstraf te kunnen ontlopen. Op 25 maart 1949 werd Hanns Rauter (54) alsnog gefusilleerd.


Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem