De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Anne Frankstraat

In het Centrum van Amsterdam is een straat naar Anne Frank vernoemd, niet echt op een voor de hand liggende plek want Anne is hier nooit geweest, laat staan dat ze er dus gewoond heeft. De straat is meer een eerbetoon aan het verzet.

Lambertus (Bertus) Reijnen was een van de vijf mannen die hier op 5 mei 1945 door de Duitsers werd neergeschoten, vier van de vijf mannen kwamen om het leven. Bertus overleefde de aanslag. Hoewel Adolf Hitler op 30 april in zijn bunker te Berlijn zelfmoord pleegde en de Duitsers in Zuid-Nederland al maanden daarvoor verslagen waren werd er in Amsterdam nog volop strijd geleverd, zelfs nadat op 4 mei 1945 Duitse officieren de handdoek in de ring hadden gegooid.

Elders kun je lezen dat het zelfs op 7 mei nog tot schietpartijen kwam waarbij slachtoffers te betreuren waren, maar rond sommige schermutselingen is zo weinig bekend dat je je afvraagt of we er maar liever niet over willen praten.

Het loopt tegen de avond op de vijfde mei 1945, Nederland is voor een groot deel vrij maar in Amsterdam is dat nog niet tot iedereen doorgedrongen. Op straat lopen gewapende Duitsers die aan de ene kant angst hebben dat zij worden opgepakt, maar tegelijkertijd zijn zij zwaar teleurgesteld dat de oorlog verloren is door Duitsland. Menigeen zal vernomen hebben dat Hitler dood is want dit was 'wereldnieuws'.
Ook zijn er Duitsers die totaal niet weten wat ze moeten doen omdat er geen orders doorkomen. Je moet je voorstellen dat de manschappen niet altijd in kazernes zaten maar verspreid werden over de gehele stad, vaak wel in groepjes bij elkaar, maar zelden met de mogelijkheid om direct communicatie te onderhouden met officieren.

In de buurt van de Valkenburgerstraat komt het tot een confrontatie tussen leden van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten en Duitsers. De getrainde Duitsers troeven de Nederlandse mannen af, van de vijf Nederlanders sterven er vier ter plaatse, een vijfde wordt door een dokter, die in de buurt woont en op de schietpartij is afgekomen, geholpen. In het ziekenhuis herstelt Bertus van zijn verwondingen.

De slachtoffers
Flip Jernberg, Herman de Kok, Renee Pyck en Johan van Reede overleefden het treffen niet. Voor hen werd onderstaande bronzen plaquette van kunstenaar Cephas Stauthamer aan de Anne Frankstraat 222 in 1947 onthuld.


Verzetsgroep De Bie

Er is 'iets' meer te vertellen over deze groep mannen. Zij behoorden op het moment van de schietpartij tot de Binnenlandse Strijdkrachten maar kwamen voort uit een verzetsgroep die onder leiding stond van J. de Bie, de groep droeg ook zijn naam. De werkelijke naam van J. de Bie was Theo van Dorp, zoals direct na de oorlog zou blijken.
Van de verzetsgroep De Bie is weinig bekend, Theo van Dorp overleed in 1990 op 79-jarige leeftijd.

Theo was commercieel directeur van De Nieuwe Amsterdammer, op zaterdag 5 mei 1945 werd duidelijk waar het onafhankelijke blaadje De Nieuwe Amsterdammer werd gedrukt, namelijk in het Carlton hotel aan het Muntplein.


Nog een eerbetoon, maar waar is die gebleven?
Direct na de schietpartij gaan er stemmen op om de vier slachtoffers blijvend te eren, dat dat er in 1947 toe leidt dat er een plaquette wordt vervaardigd en onthuld in de Anne Frankstraat is mooi en toont van gepast respect, maar er was al eerder sprake van een monument. Enkele BS'ers nam daartoe het voortouw en liet onderstaand beeld vervaardigen door beeldhouwer Marius van Beek.

De vier mannen werden begraven op Zorgvlied en later herbegraven te Loenen, op de erebegraafplaats aldaar. Bij het aanvankelijke graf van de vier aan de Amstel stond de gedenksteen, die verhuisde echter niet mee toen de stoffelijke resten van Flip, Herman, Renee, en Johan werden overgebracht naar Loenen. Nabestaanden hebben onderzoek gedaan of het werkelijk waar is dat deze gedenksteen verloren is gegaan, tot op de dag van vandaag is er nog niets boven water gekomen.

Weet u iets? Laat het ons weten!

MAIL DE DOKWERKER ALS JE WEET WAAR DE GEDENKSTEEN IS GEBLEVEN

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem