De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Polen tussen twee vuren in

Als je aan een willekeurige voorbijganger vraagt waneer de oorlog begonnen is en wanneer deze weer ophield weten de meesten dat wel, bij benadering dan. Want dat er in Amsterdam na 5 mei nog schermutselingen waren waarbij doden vielen is bij velen niet bekend. Maar ook dat de oorlog in feite pas eindigde toen er maanden later twee atoombommen op Japan werden gegooid kunnen velen niet op de juiste plek in de WO2 tijdslijn plaatsen.

Hitler ontketende de oorlog, dat is wel duidelijk, maar op welke dag brak de oorlog nu echt uit, wie verklaarde wie de oorlog en wat was de directe aanleiding?
Polen ligt tussen Rusland en Duitsland in. Het is 1939, de Duitsers hebben dan de eerste stappen al gezet want Oostenrijk wordt gewoon bij het Duitse Rijk gevoegd, op zich nog niet zo gek want Oostenrijk is de bakermat van het nazisme, Wenen mag je de hoofdstad van het Nationaal-Socialisme en bron van de Jordenhaat noemen. Hitler was een Oostenrijker.

Anschluss
In 1938 gaan de Oostenrijkers juichend straat op, Wenen kleurt bont en fleurt op bij het afkondigen door de Duitse regering dat Oostenrijk voortaan Duits grondgebied is. De annextie is een feit. Tsjecho-Slowakije wacht eenzelfde lot, daar is men wat minder enthousiast. De Polen moeten er al helemaal niet aan denken, maar wat Adolf in zijn hoofd had zat niet ergens anders.

Het Duitsland van Hitler had één zorg: 'wat doen de Russen'? Kostte wat het kost wilde Hitler voorkomen dat de Russen zijn legers aan zouden vallen. Hoewel Hitler later eerder gemaakte afspraken met een simpele pennenstreek terugdraaide kwam het in 1939 tot een afspraak tussen zijn minister van Buitenlandse Zaken Von Ribbentrop en zijn Russiche ambtsgenoot Molotov dat zij elkaar niet zouden aanvallen. De Russen hadden een hekel aan de Polen en de Duitsers wilden de Poolse Joden zo snel mogelijk opjagen en uitschakelen.
Op 1 september vallen Duitse troepen Polen binnen, daarop verklaren de Engelsen de oorlog aan Hitler maar tot een daadwerkelijk ingrijpen komt het dan nog lang niet. Later zou Adolf Hitler de Engelsen aanbieden om alle Joden op te nemen maar daarop verklaren de Engelsen dat kinderen welkom zijn, ouderen niet.

De Russen gaan in het noorden hun gang, zij irriteren zich al jaren aan de anti-Russische sentimenten in Polen en jagen op de intelligentia. Dieptepunt was het bloedbad van Katyn waarbij meer dan twintig duizend Polen het leven lieten. Het zou tot 2010 duren alvorens de Russen openlijk toe zouden geven dat Stalin destijds achter de moordpartijen zat. Een groot deel van de Doema die de verklaring uitgaf distantieerde zich.
Toch zou het tot een verzoeningsontmoeting komen tussen de Russische premier en Poolse president. Op 10 april 2010 vertrok de Poolse president met een groot aantal politici richting Rusland voor een herdenking op de plaats waar destijds de slachting had plaatsgevonden. Het vliegtuig zou de plaats van bestemming nooit bereiken. Het stortte neer, niemand overleefde de crash.

Tussen de Polen en de Russen zal het voorlopig niet meer goed komen.

Het was dus Engeland dat de oorlog startte
Dat was in 1939

Gezamelijk belang?

Formeel was er dus een niet-aanvalsverdrag tussen de Russen en de Duitsers. Het belang van Rusland valt eenvoudig te verklaren als je achteraf geschiedenis schrijft, kortom, als je de gevolgen van iemands handelen probeert te verklaren. Maar hoe kon het zover komen? Waarom ging Rusland akkoord met een pact?

Von Ribbentrop kreeg iets voor elkaar dat koren op de molen was van Hitler, die wilde als het hem beter uitkwam Rusland alsnog veroveren, Die pogingen braken hem later danig op, maar er was iets duivels aan het pact dat alle voorstellingen te boven gaat. Enkele geheime paragrafen die niet naar buiten werden gebracht behelsten een overeenkomst waar met name Hitler bij gebaat was.
De Russen wilden al lang af van de journalisten, schrijvers en politici die constant en openlijk kritiek uitten op Rusland. Hitler stond toe dat de Russen ingrepen, het speelde Hitler in de kaart want zo kon hij ongestoord zijn gang gaan, zou niet aangevallen worden door de Russen en door het naar buiten brengen van het (openbare deel) van het pact met de Russen zouden de geallieerden zich wel tweemaal bedenken alvorens zij de Polen daadwerkelijk zouden helpen.

Dit duivelse plan pakte precies uit zoals Adolf Hitler dat voor ogen had, indirect zijn het dus de Russen geweest die van hun politieke tegenstanders in Polen af wilden waardoor Hitler zijn gang kon gaan en Engeland de oorlog wel moest verklaten aan nazi-Duitsland. Het zal anders ook wel zo gelopen zijn maar de rol die de Russen gespeeld hebben is nooit echt goed voor het voetlicht gebracht.
Toen Hitler alsnog Rusland aanviel werden tienduizenden Poolse krijgsgevangenen door de Russen ingezet om tegen de Duitsers te vechten. Nadat er al circa 200.000 Polen in Russische gevangenschap waren omgekomen stierven er naar schatting nog eens 70.000 op de Russische slagvelden.

Dus ook toen de Polen en de Russen aan dezelfde kant stonden (tegen de Duitsers) werden de Polen gebruikt door de Russen om het vuile werk op te knappen. Het Poolse verzet zou later te boek te staan als het heldhaftigste in WO2. Naar schatting kwamen er 3 miljoen Poolse Joden om het leven en stierven er nog eens 3 miljoen andere Polen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem