De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

De aanslag, geschreven door Harry Mulisch

Harry Mulisch wordt op 29 juli 1927 te Haarlem geboren. Mulisch woont in Amsterdam waar hij op 30 oktober 2010 overlijd maar dat is niet de enige reden waarom hem ik hem hier graag bespreek.
Harry Mulisch was een van de grootste na-oorlogse schrijvers waarvan de boeken gretig hun weg weten te Harry Mulisch vinden naar een groot publiek.

In 1971 trouwt Mulisch met Sjoerdje Woudenberg waarmee hij twee dochters krijgt, na de scheiding gaat hij in 1989 met Kitty Saal samenwonen die hij dan al jaren kent. Zij krijgen samen een zoon.

Zijn vader was een Oostenrijks Hongaarse komaf en zijn moeder een Joodse Belgische uit Antwerpen. De vader van Mulisch woonde in Amsterdam toen zijn moeder daar ook kwam wonen met haar Duitse ouders. Op zijn achtste schreef Harry al verhalen. Een jaar later, in 1936, scheidden zijn ouders, Harry bleef bij zijn vader wonen die inmiddels in Haarlem was gaan wonen en financieel moeilijke tijden doormaakte.
De Poolse Frieda Falk bleef Harrys' vader trouw als huishoudster en opvoedster van Harry. Toen hij twaalf was brak de Tweede Wereldoorlog uit. Zijn vader ging voor de Duitsers werken en wist zo zijn Joodse zoon te beschermen.

Haarlem, de oorlog niet beleven maar 'leven'
Zijn eerste echte verhalen en romans schrijft Harry Mulisch in Haarlem. Hij was geen ster op school en zou zichzelf als het ware 'onderwijzen'.
In 1951 verschijnt zijn eerste echt serieuze boek waaraan hij jaren heeft gewerkt: Archibald Strohalm, waarvoor hij de Reina Prinsen Geerligsprijs zou ontvangen.

De Aanslag
Het eerste Nederlandse boek waarvan meer dan een miljoen exemplaren werden verkocht is volgens velen gelijk ook het beste boek van Harry Mulisch: De Aanslag, geschreven in 1982 en verfilmd in 1986. Het handelt over een jongen in de Tweede Wereldoorlog die ziet hoe er voor de deur van zijn ouderlijk huis een Duitser wordt doodgeschoten.
Met alle gevolgen van dien voor hem en zijn familie.

De Aanslag Mulisch Volgens even zo velen is 'De Ontdekking Van De Hemel' echter van grotere importantie, het zou zijn 'grootste boek' zijn en handelt over de Wereldoorlogen, de hoofdpersoon vertoont veel overeenkomsten met Harry Mulisch zelf. In 2007 werd dit boek verkozen tot beste Nederlandstalige boek aller tijden, de gemeente Amsterdam kent hem in 1993 de Multatuliprijs toe voor 'De Ontdekking van De Hemel'.

Twee andere boeken die vaak genoemd worden als meesterwerken zijn 'Twee vrouwen' en 'Het stenen bruidsbed'.

De oorlog speelt een grote rol bij het schrijverschap van Harry Mulisch, in 2001 verschijnt 'Siegfried' waarin Mulisch volgens sommigen Hitler in een te zonnig daglicht plaatst. Tot overmaat van ramp wordt Mulisch er in 2006 van beschuldigd in de oorlog lid te zijn geweest van de Hitlerjugend, iets wat hij ontkent. De aanklacht klinkt weinig na.

Altijd 17
Harry Mulisch zei regelmatig dat zijn absolute leeftijd zeventien jaar was.

Erkenning
In 1977 krijgt Mulisch twee oevreprijzen, de Constantijn Huygensprijs en de P.C. Hooft-prijs. Ook is hij driemaal koninklijk onderscheiden. Ook de Duitse staat eerde hem maar niet zozeer voor een specifiek boek maar meer omdat hij de vriendschap tussen Nederland en Duitsland met zijn boeken probeerde te vergroten.
De nobelprijs voor de literatuur is hem nimmer gegund, dat begreep hij zelf niet goed. Na zijn overlijden zou zijn vriend Cees Nooteboom zeggen dat Harry tot het eind aan toe goed bij geest was en netjes gekleed. Harry stond bekend als ijdel. Adriaan van Dis zegt van zichzelf dat, in vergelijking tot Harry Mulisch, hij (Van Dis dus) niet kan schrijven.

Samen met Willem Frederik Hermans en Gerard Reve wordt Harry Mulisch in één adem genoemd als 'de grote drie'. Als er gesproken wordt van 'de grote vier' rekent men Jan Wolkers mee.

Op 29 oktober 2010 wordt door zijn uitgever bekend gemaakt dat Harry Mulisch aan kanker lijdt en dat medisch handelen geen baat meer zou hebben, een dag later overlijd Mulisch.
Harry Mulisch is 83 jaar geworden.

OVERZICHT FILMS OVER DE TWEEDE WERELDOORLOG

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem