tabak De aanslagen op Adolf Hitler

De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Aanslag op Hitler

Als Adolf Hitler tot stoppen was gebracht, ergens vlak voor of anders tijdens de Tweede Wereldoorlog, zou dat veel leed hebben bespaard. Velen onder u hebben vast wel eens gehoord van de mislukte aanslag op het leven van Hitler aan het eind van de oorlog. maar er zijn meer pogingen ondernomen een einde aan het leven van deze dictator te maken.
Verreweg de meeste plannen bleven plannen of verwerden tot knullige acties die tot mislukken gedoemd waren of waarbij de pleger op het laatste moment afzag van zijn voornemen.

Ik beperk mij tot de eerste, de best voorbereide, de meest spectaculaire en de bekendste pogingen om Hitler te vermoorden. Er zijn een aantal boeken geschreven over de aanslagen op Hitler, sommigen spreken van 40 tot 50 mislukte aanslagen. Ik denk dat de serieuze pogingen op de vingers van twee handen zijn te tellen.

Aanslagen op Hitler
Claus Von Stauffenberg | Henning von Tresckow | Georg Elser | Maurice Bavaud

1918

Niet echt een aanslag, maar meer een 'saved by the bell' momentje voor Adolf. De Brit Henry Tandey vocht tijdens de Eerste Wereldoorlog met zijn regiment in Noord-Frankrijk tegen de Duitsers. Hij keek een gewonde Duitse soldaat in de ogen die hem smekend aankeek hem niet te doden.
Hoewel Tandey de opdracht had iedere vijand te doden liet hij de man in leven, twintig jaar later kwam aan het licht dat hij dat beter niet had kunnen doen omdat het Adolf Hitler betrof.

1921

In München hield Hitler veel toespraken, pas later ging hij in grotere zalen zijn haat prediken en naar het noorden van Duitsland. In de eerste jaren na de oorlog sprak Hitler bijna dagelijks in kleine zalen, café's, restaurants en hotels in Beieren, daar legde hij de basis voor zijn latere agressie.
Op een van die bijeenkomsten in november waren veel communisten afgekomen, zij verstoorden de speech van Hitler, het kwam tot een vechtpartij waarin plots op Hitler werd geschoten, de kogels misten hun doel, alleen Rudolf Hess raakte lichtgewond. Ook werd er later gesproken van een lichte bom die zou zijn afgegaan.

1929

In Berlijn ging Hitler speechen in een grote sporthal, onder een van de tribunes had een SS'er een bom geplaatst, toen hij deze af wilde laten gaan zat hij vast op het toilet. Toen hij uit zijn benarde positie bevrijd werd was Hitler al weg.

1933

Ludwig Assner onderkent het gevaar van Hitler en stuurt hem vanuit Frankrijk een brief met vergif erin, zijn daad wordt echter verraden door een kennis van Assner.
Het bijzondere hieraan is dat Assner aanvankelijk nazi was en communist werd.

1936

Tijdens een partijbijeenkomst in december in het stadion van Neurenberg zou een Poolse infiltrant een bom af laten gaan, het plan mislukte door verraad.

11 november 1938

Maurice Bavaud was een streng gelovige jongen van 22 die theologie studeerde. Hij verzon het niet zelf dat de wereld met de dood van Hitler beter af zou zijn, hij liet zich sterk leiden door de mensen om zich heen. Bavaud raakte ervan overtuigd dat hij Hitler moest doden en schafte een wapen aan, klein, maar het moest voldoende zijn om zijn plan tot uitvoering te brengen.
Hij zou de eerste zijn die een poging waagde, Hitler had lijfwachten maar omdat er nog nooit iets was gebeurd zou men geen aanslag verwachten, zo redeneerde Maurice.

Tijdens een parade waar Adolf Hitler bij aanwezig zou zijn moest het gebeuren. Maurice ging tussen de menigte staan en als Hitler dichtbij genoeg was de trekker overhalen. Van de paniek die zeker zou ontstaan kon hij gebruik maken om te ontkomen. Het leek te gaan zoals Maurice hoopte, op het moment dat hij zijn schot ging lossen bracht iemand voor hem de Hitlergroet waardoor Maurice te laat was, een tweede kans kreeg hij niet want Hitler was toen alweer voorbij.
Bavaud werd gepakt en verhoord door de Gestapo, hij sloeg door. Hij werd veroordeeld tot de strop, een straf die in 1941 tot uitvoer werd gebracht.

8 november 1939

Duitsland was Polen binnengevallen, voor het westen leek er nog niet veel aan de hand maar er waren in Duitsland reeds anti-krachten aan het werk die weinig op hadden met de plannetjes van Adolf Georg Elser Hitler. De enige uitweg leek hem te vermoorden. Op 8 november zou Hitler in München zijn, dat was de uitgelezen mogelijkheid volgens enkele officieren om het tij te keren.

Tijdens een feestje ontplofte er een bom, maar Hitler was net (13 minuten) weg. De aanwezigen wisten het zeker, dit was bedoeld voor de Führer, er vielen acht doden.
Een verdachte werd aangehouden, Georg Elser, timmerman, communist en ex-gevangene. Hij werd veroordeeld, maar in 1945 alsnog door de nazi's in de gevangenis vermoord. Er is verscheidene malen onderzoek gedaan naar de mogelijke betrokkenheid van de SS bij deze aanslag, er is nooit een officier in beeld gekomen, ook na de oorlog niet. Georg Elser heeft volledig op eigen houtje gehandeld.

13 maart 1943

Hitler vloog naar de troepen aan het oostfront, een bom aan boord zou een einde moeten maken aan de krankzinnige plannen van de maniak Hitler.
Henning von Tresckow was een gewaardeerd militair waarvan geen moment gedacht werd dat hij een gevaar voor Hitler zou vormen maar het tegendeel zou later waar blijken te zijn. Samen met enkele andere officieren beraamden ze een plan om het vliegtuig van Hitler te beschadigen waardoor het zou neerstorten.

Von Tresckow verstopte de bom in een doos met twee flessen cognac die hij meegaf aan een officier die met Hitler meevloog. De ontsteker werkte echter niet door de temperatuurverschillen in de lucht. Von Tresckow nam een groot eisico, hij haalde met een smoes de flessen terug bij de officier waaraan hij de doos had meegegeven.
Het gerucht gaat dat deze lager in rang staande officier wist van de bom maar niets heeft gezegd en Von Tresckow de doos heeft teruggegeven die nooit ontmaskerd is als verdachte.

11 en 20 juli 1944

De meest bekende aanslag op, Hitler waarover ook een film is gemaakt, is Valkyrie. Claus von Stauffenberg vecht voor de Duitsers in Afrika waarbij hij een oog, een hand en van de andere hand drie vingers verliest.
Zijn vriend, Henning von Tresckow, was vastberaden, zijn in 1943 mislukte aanslag op het leven van Hitler zou dit keer moeten lukken, samen met Von Stauffenberg en enkele andere officieren beraamden zij een bomaanslag in de bunker van Hitler te Berlijn. De eerste poging mislukte omdat er afgesproken was dat de bom alleen tot ontploffing gebracht mocht worden als zowel Hitler als Himmler in de bunker aanwezig waren, de laatste was er niet.
Bij de tweede poging negen dagen later was Hitler alleen het doel, wie er eventueel nog meer om het leven zou komen maakte niet uit, als Hitler maar dood was.

Vlak voor de vergadering friste Von Stauffenberg zich even op, in werkelijkheid zette hij twee bommen op scherp maar hij werd gestoord waardoor hij met slechts één bom in zijn aktetas de zaal binnenkwam. De tas werd door iemand weggezet nadat Von Stauffenberg de ruimte had verlaten. Toen hij voor de deur van de bunker stond ging de bom af, dit had niemand overleefd, zo redeneerde Von Stauffenberg.
Hij en zijn handlangers lieten andere officieren arresteren, de staatsgreep leek te lukken totdat Hitler op de radio een oproep deed de daders van de mislukte aanslag op zijn leven op te sporen. Niet lang daarna draaiden de meeste nazi's weer de andere kant op en werden Von Stauffenberg en zijn vrienden gearresteerd en gefusilleerd. Henning von Tresckow pleegde zelfmoord.

Het tij had gekeerd kunnen worden
Achteraf kun je je afvragen waarom een man als Hitler of een beschermengel heeft beschikt. Aan de andere kant kun je concluderen dat geen een aanslag honderd procent doordacht was. Er werd telkens iets over het hoofd gezien of te nerveus gehandeld.
Vast staat dat niemand anders dan Adolf Hitler aan had kunnen richten wat er tijdens de Tweede Wereldoorlog is gebeurd maar dat er wel duizenden officieren nodig waren om de plannen van Hitler uit te voeren. Veel van deze mannen leven nog ongestoord in Duitsland. Zij kunnen niet berecht of uitgeleverd worden omdat zij beschermd worden door een Duitse wet. Een wet die door Hitler is ingevoerd en die door geen een na-oorlogse regering is aangepast.

Pagina's over Adolf Hitler:
  Tijdlijn Hitler
  Mein Kampf
  Hitlers' inspiratie
  De aanslagen
  Berchtesgaden
  Dubbelgangers
  De laatste dagen van Hitler
  Hitlers' dood
  Film Der Untergang
  Hitler leeft!


Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem