De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Oorlogsschade

Direct na de oorlog werd er in Nederland becijferd wat de bezetting aan oorlogsschade had opgeleverd, men kwam uit op een tegenwaarde van 25 miljard gulden.
Veertig procent van de productieve hulpbronnen waren verloren gegaan, tientallen fabrieken vernield of leeggeroofd, de duizenden machines waren naar Duitsland afgevoerd en van de totale oppervlakte cultuurgrond was bijna 10% onder water gezet. Naar schatting een op de twee auto's die er in Nederland waren voor de oorlog waren na de capitulatie door Duitsland verdwenen.
Het spoorwegnet was voor tweederde onbruikbaar omdat de Duitsers veel wagons naar Duitsland hadden gebracht en rails en bovenleidingen hadden vernield.
De reders maakten ook een balans op, een kwart van alle schepen was gestolen of vernield.


Het menselijk leed is onbetaalbaar en niet te vergoeden, daar gaat deze website voornamelijk over, maar ook de kille cijfers van de oorlogsschade zal menigeen, net als mij, interesseren. Vandaar deze pagina.
Naast de eerdergenoemde schade werden ook privé gebouwen zoals woningen, scholen, boerderijen, molens, kerken, historische monumenten, bruggen en havens, al dan niet geheel, vernield.

Woningen

Onderscheidt moet worden gemaakt tussen totaal vernielde en deels nog mogelijk te herbouwen woningen. 100.000 woningen moesten als afgeschreven worden beschouwd, 400.000 woningen konden worden hersteld. Dit betrof een vijfde van de totale woningvoorraad in Nederland.
De hoogste aantallen verwoeste huizen bevonden zich in de provincies Zeeland, Zuid-Holland en Gelderland. Van herstelbare schade was het meeste sprake in Zeeland en Gelderland. Je kunt dus stellen dat de provincies Zeeland en Gelderland relatief het zwaarst hebben geleden onder de Duitse bezetting.

Dit is relatief, want het aantal beschadigde huizen was in Zuid-Holland 40.000, alleen staan daar ook veel meer huizen. Noord-Holland heeft ongeveer net zoveel huizen als Zuid-Holland, maar werd half zo zwaar getroffen.
Ook moet er nog onderscheidt worden gemaakt tussen zwaar en licht beschadigd. Vier procent werd totaal verwoest, Twee procent zwaar en zeventien procent licht beschadigd.
Ten gevolge van houtroof leed Amsterdam in verhouding het zwaarst van alle steden. Maar liefst 4.000 woningen moesten geheel gesloopt worden, renovatie was zinloos.
Rotterdam is met 28.000 verloren gegane woningen het zwaarst getroffen, daarna kwam Den Haag met 7.500 woningen, derde is Arnhem met 3.800, daarna Velsen (3.400) en Amsterdam als grootste stad van ons land met 3.200 verloren gegane woningen.

Boerderijen

Compleet verwoest waren 8.000 boerderijen, 6.000 waren zwaar beschadigd, maar liefst 40.000 boerderijen waren licht beschadigd, je moet denken aan bedragen tot hooguit enkele duizenden guldens.

Bedrijven

Tegen de 3.000 bedrijven waren compleet vernield, 15.000 licht tot zwaar beschadigd.

Kerken

Kerken en kerkgebouwen werden niet ontzien, 400 moesten het permanent ontgelden, die konden niet meer worden herbouwd. Tegen de 5.000 kerkelijke gebouwen moesten voor duizenden guldens per gebouw worden opgeknapt.

Scholen

Er werden 200 scholen verwoest, 1.400 werden zwaar beschadigd en 1.800 licht.

Ziekenhuizen

Maar liefst 20 ziekenhuizen werden met de grond gelijk gemaakt, 60 werden zwaar beschadigd en rond de 160 licht beschadigd.

Bruggen

Meer dan 900 bruggen werden door de Duitsers vernield.

Spoorwegen

Tussen 800 en 900 gebouwen, loodsen, seinhuizen, bruggen en posten werden compleet vernield. Het aantal beschadigde objecten die op een of andere manier met het spoor te maken hadden bedroeg rond de 4.300.
Aan rails is een vermogen gestolen door de Duitsers, hier is geen aantal of bedrag aan te hangen.

Schepen

Na de oorlog kwam men tot het onvoorstelbare aantal vernielde schepen van 3.000, aan 13.000 schepen was schade toegebracht.

Sluizen

Acht sluizen waren compleet vernield.

Havens

Amsterdam en Rotterdam werden zwaar getroffen, niet alleen door de Duitsers, maar ook door bombardementen van de geallieerden. Kranen, docks, silo's, kades en olietanks waren grotendeels verwoest.

Molens

Rond de 250 molens liepen al dan niet zware schade op door de vernielzucht van de bezetter. Ongeveer tien procent van het totaal aantal molens in Nederland voor het begin van de oorlog.

Bossen

Tien procent van het bosoppervlak verdween tijdens de oorlogsjaren, oftewel 22.000 hectare.

Inundaties

Niet te verwaarlozen is de schade die door de Duitsers is toegebracht door grote stukken land onder water te zetten. 80.000 hectare grond werd hierdoor beschadigd omdat veelal zout water de landerijen binnendrong.
Gelderland (52.000 ha), Zuid-Holland (47.000 ha), Zeeland (46.000 ha) en Noord-Holland (40.000 ha) werden het zwaarst getroffen.

Fietsen en radio's

Er werden één miljoen fietsen naar Duitsland gebracht en 600.000 radio's. Dit maakte deel uit van wat er aan huisraad is verdwenen, het bedrag werd geraamd op 1 miljard, maar in werkelijkheid is dit natuurlijk vele malen hoger.

In absolute bedragen

Directe schade: 6 miljard
Vorderingen en roof: 5 miljard
Opgelopen achterstand: 2 miljard
Verlies aan gebouwen, machines en voorraden: 4 miljard
Scheepvaart: 500 miljoen
Haveninstallaties: 500 miljoen
Schade aan wegen en bruggen: 1 miljard
Inundaties en brand: 1 miljard
Huisraad en persoonlijk bezit: 1 miljard
Goud, deviezen en kostbaarheden: 3 miljard
Woningen en kerkgebouwen: 1 miljard
TOTAAL: 25 miljard

Naar mijn mening is dit bedrag vele miljarden te laag, maar men wilde de Duitsers niet het vel over de neus trekken. De economische belangen waren immers groot.

Na de Eerste Wereldoorlog werd Duitsland als agressor veroordeeld tot het doen van herstelbetalingen. Hierdoor raakte het land in een diepe economische crisis. Op de resten daarvan bouwde Adolf Hitler zijn rijk. Na de Tweede Wereldoorlog wilden de geallieerden voorkomen dat Duitsland wederom n een recessie terecht zou komen.
Afgesproken werd dat genoegdoening in nature moest worden voldaan, Nederland zou grond krijgen, in plaats van geld.
Hoe dat afliep lees je HIER.

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem