De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Uniek verhaal over een miraculeuze ontsnapping uit Westerbork

Als je boeken wilt recenseren moet je a. over veel tijd beschikken, b. recencent zijn en c. geduld hebben, want er komt wat uit aan boeken. Alle kwalificaties in acht genomen ben ik niet geschikt om boeken te bespreken. Ik beperk me tot films, maar eens in de zoveel tijd komt er een bijzonder boek voorbij waar ik graag aandacht aan besteed, zo'n moment is nu.

Ik las een alleraardigst boek van Hans Trompetter die weliswaar een link legde met de Tweede Wereldoorlog, maar het boek speelde zich na de oorlog af, leuk, maar hier niet bespreekbaar omdat het dus niet specifiek over de oorlog gaat. In diezelfde tijd zag ik op het Internet een aankondiging staan voor, naar ik dacht, het zoveelste boek over een oorlogsverhaal.

En toch, het zijn juist die persoonlijke verhalen die vaak zo bijzonder zijn dat ze nog iets toe hebben te voegen. Het gaat vaak over die ene heldendaad of hoe men een onderduikperiode heeft doorgebracht. Vaak zijn de verhalen sjabloneerbaar, ik heb er talloze gelezen en kan er nog steeds van genieten maar ik ben dan ook meer dan gemiddeld geïntersseerd.

Van tijd tot tijd duikt er een boek op dat afwijkt. Anders is. Zeg maar, iets toevoegt. Je leest en leest en leest, totdat het boek in één ruk uit is.

Wejiwrech van Bert Vromen is zo'n boek

Wejiwrech is Jiddisch voor wegwezen, vluchten, je uit de voeten maken. Als ik dan vertel dat de ouders van Bert in Westerbork hebben gezeten weet je waarschijnlijk genoeg. Bert leidt het boek mooi in zodat je weet wie wie is, Max en Tonny komen op onfortuinlijke wijze in Kamp Westerbork terecht, Max besluit een list te verzinnen om te ontsnappen. Dat lukt, als enige echtpaar dat ooit tegelijkertijd uit Westerbork wist te ontsnappen. Ze doken onder en wisten de oorlog te overleven.

deel van de omslag van het boek

Het boek is geen dikke pil, het geeft echter wel een goed beeld van de voor-oorlogse periode, de angst die er heerste in kampen zoals Westerbork en dat er foute, maar ook goede Nederlanders waren.

Op zondag 21 juli presenteert Bert zijn, inmiddels zesde, boek Wejiwrech. Vanaf maandag 22 juli is het te bestellen bij Bert: voor 18 Euro, inclusief verzendkosten.

Een deel uit hoofdstuk 7

Op 8 juli 1943 moet Max zich melden op het politiebureau van Deventer. Naar zijn optimistische veronderstelling om inlichtingen te verschaffen over Joodse aangelegenheden. Max gaat niet prat op zijn verzetswerk. Het is immers de gewoonste zaak van de wereld een ander te helpen. Zo weet Max een Joodse zakenrelatie, ook handelaar in huiden, aan een onderduikadres te helpen en hem daar naar toe te brengen. Met één van zijn medewerkers op de zaak in Lochem worden huiden op de vrachtwagen geladen. De zakenrelatie, Samuel Spier, moet op een koeienhuid liggen en wordt daarin opgerold en dan op de vrachtwagen gelegd...
...Om nog steeds duistere redenen wordt Max zonder een aanwijsbare reden te horen gearresteerd. Max is door een 'bekende' verraden. Verraden voor zijn daden. Mensen helpen met een onderduikadres. Dat is géén sinecure. Wie kun je wel en wie kun je niet vertrouwen? Max kent véél mensen. En véél mensen kennen Max.

2 augustus 2016

Mij bereikte vandaag het vreselijke bericht dat mijn lieve chawwer Bert is overleden.
Tot ziens Bert.
x

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem