De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Oskar Gröning

Het is mij en velen een doorn in het oog dat veel nazi's direct na de capitulatie van Duitsland de dans wisten te ontspringen. Sommigen werden alsnog gepakt, velen kwamen in Zuid-Amerika terecht, maar vlak ook Canada niet uit. Dat land verzuimt al jaren om foute Duitsers uit te leveren. Duitsland hanteert een wet uit de oorlog op basis waarvan veel oorlogsmisdadigers in vrijheid konden sterven, immers, Duitsland levert geen onderdanen uit en beschouwd iedereen die een SS of Duits militair uniform heeft gedragen als Duitser.

De EU heeft deze wet als onethisch bestempeld, zo gastvrij als Duitsland voor asielzoekers is, zo gastvrij is Duitsland al zeventig jaar voor oorlogscriminelen.

Kentering
Onder druk van de EU, veel landen en tal van organisaties komt het Duits Openbaar Ministerie in actie, zij het zeer traag. Momenteel zijn er drie zeer oude personen in beeld om hen voor de rechter te brengen en te laten veroordelen.
Een telegrafiste van 91 die in Auschwitz werkte wordt aangeklaagd wegens medeplichtigheid aan de dood van 260.000 Joden. De tweede is een oud-bewaker van Auschwitz, hij was 93 toen hij terecht moest staan voor zijn aandeel in de moord op 170.000 Joden. Oskar Gröning, boekhouder van Auschwitz, werd op 15 juli 2015 veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf voor zijn aandeel in de dood van 300.000 gevangenen in Auschwitz.

Oskar strompelde de rechtbank binnen, telkens als hij geacht werd te verschijnen. Zichtbaar een oude en versleten man die door rechtbankmedewerkers geholpen moest worden om met zijn rollator te trap af te dalen. Twee jaar had hij gewerkt in Auschwitz, maar wel twee huiveringwekkende jaren. Hij was pas twintig toen hij zich vrijwillig bij de SS melde.
Spijt? Tja, kun je na zeventig jaar nog spreken van spijt, Oskar vond van wel en sprak die dan ook uit voor zijn rol in wat hij een machine noemde, min of meer voelde hij een verplichting om zijn land ook hierin te dienen. Moreel voelde hij schuld, maar hij kon niet anders, dus of hij juridisch ook schuldig was liet hij in het midden. Tijdens een van de zittingen kwam een oude vrouw op hem af, zij was een overlevende van het kamp waar hij nauwkeurig bijhield wat de later vermoordde Joden bij zich hadden toen ze het kamp binnenkwamen.
Ze vergaf Oskar niet, maar sprak wel uit dat hij nu dapper was en zij begreep dat dit heel zwaar voor hem moest zijn.

"Niemand snapt het", zei Oskar
Gröning verklaarde dat het aan de huidige generatie niet valt uit te leggen hoe hij zich voelde toen hij zich als 20-jarige aanmeldde bij de SS. Hij voerde aan dat direct na de komst van Hitler het land zich een euforische gemoedstoestand achtte waarin iedereen het beter kreeg en het nog beter zou krijgen. Gröning heeft tot aan het eind ontkent vooraf iets te hebben geweten van de gruwelen die zich in het concentratiekamp afspeelden. Iets wat moeilijk te geloven is natuurlijk. Hij probeerde zijn tewerkstelling in het kamp te verantwoorden alsof het een nieuwe stap in zijn carriére was.
Oskar Gröning beschreef wel enkele voorvallen die zich tijdens zijn verblijf voordeden. Zo was er een baby die in een koffer werd ontdekt, de moeder had waarschijnlijk gehoopt dat het kind een zekere dood bespaard zou blijven. De SS'er die het schreeuwen van het kind hoorde opende de koffer en pakte het kind bij zijn beentjes en smakte het met zijn hoofd tegen een wagen. Oskar vroeg overplaatsing aan en kreeg die ook, maar toen had hij al duizenden koffers uitgeplozen en geïnventariseerd.
De eigenaren werden meestal binnen enkele dagen vergast en verbrand, de ovens rookten 24 uur per dag.

Dat hij het geld dat hij had aangetroffen regelmatig naar Berlijn moest brengen had hem toch aan het denken moeten zetten. De aanklager zei dat Gröning al tijdens zijn eerste werkdagen te horen had gekregen dat het koffers betrof van mensen die niet in staat waren om te werken en daarom nutteloos waren en dus zo snel als mogelijk vernietigd moesten worden.

Het gerechtshof in Duitsland bekrachtigde in november 2016 de straf van vier jaar cel voor Gröning die in juli 2015 door de rechtbank werd uitgesproken.

Hubert Z.

Als een échte crimineel houdt de Duitse justitie de achternaam van Hubert geheim. Ik niet, hij heet Zafke. Hubert Zafke was een SS sergeant die als verpleger werkte in Auschwitz tussen oktober 1942 en september 1944. Hij wordt verantwoordelijk gehouden direct betrokken te zijn geweest bij de dood van 3.681 personen. Zijn advocaat probeerde hem een proces te besparen, de hoge leeftijd van Hubert (95) zou reden zijn waarom hij een proces niet aan zou kunnen.
De rechter besliste anders, Hubert dient gewoon voor de rechter te verschijnen. Maar Zafke piepte er tussenuit.

In zijn laatste maand kwam Anne Frank naar Auschwitz, het is niet ondenkbaar dat hij koffers en andere bezittingen van de familie Frank heeft gezien, maar ook henzelf. Anne overleed niet in het kamp, maar voor de beeldvorming is het wel exemplarisch dat Anne enkele meters van hem vandaan is geweest terwijl zij niet ouder dan 15 is geworden en Hubert Zafke pas op zijn 95-ste ter verantwoording wordt geroepen.
Verplegers in een SS-kamp waren er niet om de inwoners terzijde te staan, zij stonden vaak artsen bij die de meest vreselijke experimenten uitvoerden op gevangenen. Ook verzorgde het medisch personeel dat er Zyklon B gas in de doucheruimtes werd gespoten. In Auschwitz kwamen meer dan een miljoen Joden om het leven. Toen Auschwitz ontzet werd was Zafke al lang vertrokken, de Britten pakten hem op en leverden hem uit aan Polen waar hij drie jaar in de gevangenis zat.
Toen hij werd vrijgelaten vertrok hij naar Duitsland waar hij trouwde en kinderen kreeg. Zijn geld verdiende hij met het verkopen van pesticides aan de landbouwindustrie.

Volgens eigen zegge heeft hij nooit iemand vermoord en wist hij ook niets van de gaskamers. Hubert heeft nooit iets gezien, nooit iets gehoord en zelfs nooit iets geroken.

Reinhold Hanning

En nog een pion ontkwam niet aan zijn rechter. De 93-jarige SS-er Hanning was in 1943 en 1944 bewaker van concentratiekamp Auschwitz, hij werd geacht medeschuldig te zijn aan massamoord. Onder andere begeleidde hij gevangenen die uit binnenkomende treinen werden gehaald. Hoewel Hanning oud en niet geheel gezond was werd hij toch geacht in staat te zijn om in Dortmund terecht te staan, hij kreeg vijf jaar.

Hij heeft bekend bewaker te zijn geweest in Auschwitz, maar niet in het beruchte deel Birkenau, waar verreweg de meeste moorden zijn gepleegd. De feiten liggen, helaas voor hem, net even anders. Hij wordt ervan verdacht onderdeel te zijn geweest van een doods-eskader (Totenkopfdivision), hij werd aangeklaagd medeverantwoording te dragen voor de dood van 170.000 Joden.

Update: juni 2016

De voormalige bewaker is na een eis van zes jaar tot vijf jaar cel veroordeeld. De rechter achtte de thans 94-jarige Reinhold Hanning schuldig aan medeplichtigheid aan minstens 170.000 gevallen van moord.
Hanning gaf tegenover de rechter toe lid te zijn geweest van de SS-bewakingstroepen in Auschwitz, de rechter zei daarop dat hij van de slachtingen moet hebben geweten. Er waren geen directe bewijzen.

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem