De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Architect en Minister van Defensie

Aandacht schenken aan een nazi doe je niet zomaar, de wandaden van het fascistische regime van Adolf Hitler spreekt boekdelen, nadere toelichting is haast overbodig. Maar er zijn twee nazi's die een aparte plaats innemen. Ten eerste Rudolf Hess. Hij vluchtte aan het begin van de oorlog naar Engeland om een einde aan de oorlog te maken. De Engelsen namen hem echter niet serieus.
Later meer over RUDOLF HESS.

Albert Speer

Speer was een nazi, toch overleeft hij de oorlog en wordt nadien weliswaar berecht en veroordeeld, maar niet ter dood gebracht. Waarom wordt straks duidelijk. Berthold Konrad Hermann Albert Speer overlijd in 1981 in vrijheid, hij is dan voor een bezoek in Londen en bereikt de leeftijd van 76. De in Mannheim geboren Albert heeft een goede jeugd, zijn familie heeft een goede traditie in de architectuur. De zoon van Albert werd een bekend architect in Duitsland, maar ook Albert zelf was een bekend en alom geprezen architect.
Op jonge leeftijd raakt Speer gefascineerd door de praatjes van Adolf Hitler, eind 1930 meldt Albert zich aan bij de NSDAP. Daar valt hij op en wordt door Adolf Hitler gevraagd zijn persoonlijk architect te worden. Albert Speer en Rudolf Hess kenden elkaar goed, misschien vandaar wel dat deze twee nazi's een aparte plaats innemen in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog.

Speer ontwierp veel gebouwen die de supermacht van het Duitse Rijk moesten uitstralen, Hitler is altijd zeer ingenomen geweest met de bouwwerken van zijn beschermeling. Hitler vertrouwde Hess niet volkomen, ook al maakte hij hem zijn plaatsvervanger. Albert Speer had totaal geen politieke aspiraties, iets wat Hitler wel aansprak, want in hem zag hij totaal geen bedreiging, bovendien adoreerde Speer hem. Toen de Minister van Defensie (Todt) in 1942 om het leven kwam benoemde hij Speer die zich volledig op zijn nieuwe taak stortte.
Hij bewerkstelligde een zeer efficiënte oorlogsmachine.

Toen het duidelijk was dat Duitsland de oorlog ging verliezen weigerde Speer nog langer de bevelen van Hitler door te geven aan de officieren omdat Speer van mening was dat dit het Duitse volk niet ten goede zou komen. Speer vluchtte, maar kwam een week voordat Adolf Hitler zelfmoord pleegde terug naar Berlijn. De logische opvolger van Adolf Hitler was Karl Dônitz, niet verwonderlijk was het dat Albert Speer zijn assistent werd. Hitler vond de dood op 30 april, pas drie weken later, op 23 mei werden Karl Dônitz en Albert Speer door de geallieerden opgepakt. Zij poogden vrede te sluiten met de geallieerden, maar die eisten onvoorwaardelijke overgave.

Neurenberg proces

Samen opgepakt, samen berecht. Beiden een gevangennis straf, dus geen doodstraf. Beiden in Berlijn gevangen gezet, beiden nog lang geleefd na de straf. Hoe kan het verkeren, vast staat toch dat de een architect was van gebouwen, maar erger nog, ook van een geoliede vechtmachine. De ander was de opvolger van de ergste nazi aller tijden. Toch kwamen zij er beiden 'goed' van af. Hoe kan dat?
Later meer of Karl Dônitz, hij is niet erg interessant, een beetje een sukkel die een baan accepteert op een moment dat de fundamenten al in puin liggen. Over Albert Speer is altijd gezegd dat hij 'zo erg nog niet was'. En dat zou je ook af kunnen leiden aan zijn straf, want hij werd veroordeeld in Nurnberg, hij was echter uiterst sluw. Hij erkende dat hij, als een van de leiders, verantwoordelijk was voor de wandaden van het nazi-regime en dus ook terecht een straf verdiende. Hiermee hoopte hij de doodstraf te ontlopen, hetgeen hem ook lukte. Echter, hij ontkende wel, hij pleitte 'onschuldig'.

Wel verantwoordelijk, maar niet schuldig
Dônitz verdween voor tien jaar achter de tralies van de Spandau gevangenis, tot 1956. Hij overleed in 1980, nog geen jaar voordat Speer overleed, Karl Dônitz werd 89 jaar. Albert Speer ging over de arbeidskrachten die massaal te werk werden gesteld in de concentratiekampen. Speer was een goede redenaar, ik heb de stukken van zijn proces in Nurnberg deels gelezen, op alle vragen weet hij antwoord te geven waarin het lijkt alsof hij berouw heeft, maar tegelijkertijd ontkent hij ooit iets te hebben geweten van de martelingen en moordpartijen in de kampen.
Speer werd veroordeeld tot twintig jaar, die periode zat hij in zijn geheel uit. Hij publiceerde een aantal boeken, maar de mist rondom Speer begon langzaam op te trekken na verder onderzoek en verklaringen van oud medewerkers. Toen alsnog het doek bleek te gaan vallen en hij voor een bezoek in Londen was kwam hij op totaal onverwachte wijze om he tleven. Hij kreeg een hersenaanval en maakte zijn totale ontmaskering niet meer mee.

Later bleek namelijk dat Speer wel degelijk gelogen had tijdens zijn proces, maar dat zijn rechters er met open opgen waren ingetuind. Speer bleek huizen, stukken grond en schilderijen van Joden te hebben gestolen om van de latere opbrengst riant te leven. Speer bleek een nog grotere schandvlek te zijn dan veel van zijn collega's. 'De enige nazi die bekende' wordt hij genoemd, dat is ten onrechte. Speer bekende namelijk niet, hij accepteerde wel als enige de medeverantwoordelijkheid van de daden van de nazi's.

Dat deed hij om de doodstraf te ontlopen. Hij leefde nog vijftien jaar na zijn gevangenisstraf.

Hess, die in 1941 trachtte de Engelsen met een plan zover te krijgen dat er een einde kwam aan de oorlog zat levenslang in de gevangenis en stierf daar onder verdachte omstandigheden in 1987.


Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem