De Dokwerker

Willem Frederik Hermans | Het behouden huis

Op het eind van de Tweede Wereldoorlog, na al vier jaar van huis te zijn, vecht de hoofdpersoon (ik-verteller) aan het oostfront als lid van een bende Partizanen met succes tegen de Duitsers. Hij moet een dorp inspecteren op de aanwezigheid van Duitsers, de paar die hij tegekomt schiet hij neer.
Dat resulteert in een verblijf in een mooi huis, er is één kamer waar hij niet in kan en dat ook zo laat. Zijn makkers komen niet opdagen en zelf heeft hij geen zin om ze te gaan zoeken omdat hij het huis zo mooi vind.

Van strijder tegen naar onderdak verstrekker van de Duitsers
Na een warm bad een wat eten trekt hij een kostuum van de heer des huizes aan en waant zich in een koninkrijk todat de deurbel gaat. De Duitsers keren terug, hij doet zich voor als de zoon van de eigenaar van het huis en onthaalt de Duitsers in 'zijn' huis.
De bibliotheek staat vol met boeken over vissen wat hem zeer verbaasd.

Hij heeft geen last van de Duitsers, het komt hem eigenlijk wel goed uit dat ze er zijn want hij mag zich daardoor vrij rondbewegen, de bezetter vertrouwt hem. Er lijkt geen wolkje aan de lucht en hij denkt eeuwig in dit huis te zullen wonen totdat het gezin opduikt dat het huis opeist. De hoofdpersoon neemt een dramatische beslissing waarna het boek in een soort van zevende hemel terechtkomt.

De dichte kamer opent zich, een oude man duikt op
Een mysterieuze oude man verschijnt in het huis, hij verbleef in de tot dan toe afgesloten kamer waarin diverse aquaria staan met zeldzame vissen. De man is aardig en prijst hem zelfs. Daar begrijpt de ik-persoon weinig van, ook niet dat de man niet vraagt wat zich heeft voorgevallen, hij moet immers gegil en schoten hebben gehoord.
Hij sluit de oude man op in de kamer. Niet lang daarna komen zijn kostgangers aan hun eind door een Russische aanval.

Van gastheer tot gevangenbewaarder
Een Duise officier heeft het bombardement van de Russen weten te overleven en wil zich verschansen in het huis. De hoofdpesoon weet niet wat hij met de man aan moet, hij hoort zijn vroegere makkers waarmee hij tegen de Duitsers vocht weer aankomen dus besluit hij de Duitse officier als krijggevange te houden en sluit hem op in de kelder.

Zijn oude makkers vernielen het huis en vermoorden de kansloze Duitser. De oude man moet gered worden bedenkt de hoofdpersoon zich. Dat lukt pas de volgende dag, maar de oude man uit de kamer is dan al dood, hij hangt aan een boom, opgehangen door zijn strijdmakkers. Daarop besluit de hoofdpersoon het huis op te blazen en weg te gaan, het huis is toch niet wat hij wilde wat het was.
Hij trekt verder met de Partizanen.

Conclusie
De hoofdrolspeler is een opportunist die altijd pech heeft. Hij is medogenloos en denkt het geluk bij toeval te hebben gevonden in het huis maar concludeert uiteindelijk dat dit het ook niet is.

Willem Frederik Hermans
Hermans werd op 1 september 1921 in Amsterdam geborne en overleed te Utrecht op 27 april 1995, hij wordt in één adem genoemd met Reve en Mulisch als 'De Grote Drie'.


WILLEM FREDERIK HERMANS | De donkere kamer van Damokles