De Dokwerker

De Eerebegraafplaats te Bloemendaal

Tijdens de oorlog werden veel verzetsmensen opgepakt en gefusilleerd, veelal in de Duinen bij Bloemendaal, Overveen en Zandvoort. Het enige dat de Duitsers konden opbrengen was een Amsterdamse begrafenisondernemer de (betaalde!) opdracht geven de lijken te begraven.
Daar maakte hij weinig werk van want zijn geld kreeg hij toch wel. Hij liet een grote kuil graven en gooide daar de gefusilleerden in. Identificatie werd hierdoor later extra moeilijk, soms kwamen er twintig mensen tegelijk in een 'graf' terecht.

Tijdens de oorlogsjaren konden de Duitsers hun gang gaan in de duinen want die lagen achter de veiligheidslinie die zij bepaald hadden waardoor niemand zich er mocht vertonen. Hoeveel mensen er precies zijn doodgeschoten is dan ook niet bekend. Ook niet wat er met de stoffelijke overschotten gebeurde tenzij er dus iemand was aangewezen om die te begraven.

Direct na de bevrijding werd de begrafenisondernemer opgepakt omdat die meer zou weten van de executies en wat er met de lijken was gebeurd. Op zijn aanwijzen werden er een aantal massagrafen en individuele graven gevonden. De slachtoffers konden worden opgegraven en geïdentificeerd.

Maar velen werden ook nooit meer teruggevonden terwijl er wel een vrij grote mate van zekerheid was dat ze in de duinen aan hun eind waren gekomen. Met een laatste rust- en gedenkplaats in de duinen van Bloemendaal door de aanleg van de Eerebegraafplaats kon de nabestaanden nog enige tastbaarheid worden geboden.
Op zes plaatsen werden ruim veertig massagraven ontdekt die vol met lichamen lagen. In totaal werden er 422 aangetroffen. 105 mensen bleken ter plekke te zijn neergeschoten, 317 elders in Noord-Holland. 329 van de aangetroffenen zijn hier begraven maar ook 43 slachtoffers uit andere plaatsen liggen op de Eerebegraafplaats, in totaal dus 372.

Ook Hannie Schaft (link) was een van de slachtoffers. Zij was de eerste die op 27 november 1945 op de Eerebegraafplaats een permanente rustplaats kreeg.

Extra grafzerk voor de onbekende verzetsheld
Hoewel er 372 geïdentificeerde lichamen herbegraven zijn telt de Eerebegraafplaats 373 grafstenen, één staat symbool voor de onbekende en onbekend gebleven verzetshelden. Op de steen staat:
Ter herinnering aan de vrienden van het verzet die na hun strijd voor de vrijheid niet gevonden zijn of die elders rusten.

Er zijn groepen graven gemaakt, de grafvakken (41 in totaal) bevatten verzetshelden die met elkaar hebben gestreden of die samen zijn gevonden in een grafkuil.
Hieronder zie je een foto van bovenaf genomen (foto Stichting Eerebegraafplaats Bloemendaal), daaronder een plattegrond (van de brochure van de Stichting Eerebegraafplaats Bloemendaal.)

Gedenktekens

Urn
Oswald Wenckebach ontwierp een bronzen urn van 2,5 meter hoog die gevuld is met de as van 81 verzetsmensen die tussen 6 september en 26 oktober 1944 werden gecremeerd in het crematorium Westerveld in Driehuis. Ook is er as toegevoegd van een onbekend aantal slachtoffers die zijn gecremeerd in de verbrandingsoven van concentratiekamp Vught.

Muur met klokkenstoel
In 1951 is er aan de westkant van de begraafplaats een muur geplaatst. In deze muur werd een kleine zandstenen toren met een hardhouten klokkenstoel gebouwd. Elke dag wordt de nationale vlag gehesen.

Herdenkingsplaten
Op een zijmuur naast de klokkenstoel zijn in 1953 vier herdenkingsplaten aangebracht. De teksten erop zijn van H.M. van Randwijk, een belangrijk verzetsman.

Adresgegevens

De Eerebegraafplaats wordt beheerd door de Stichting 'De Eerebegraafplaats te Bloemendaal'.
Adres van de begraafplaats
Zeeweg 26, Overveen
Openingstijden
De Eerebegraafplaats is van 1 april tot en met 31 oktober geopend van 9.00 tot 18.00 uur en van 1 november tot en met 31 maart van 9.00 tot 17.00 uur.
Deze pagina is tot stand gekomen met, onder andere, informatie van de stichting. Bezoek ook de website: www.eerebegraafplaatsbloemendaal.eu

Beschermd rijksmonument
De Eerebegraafplaats is een monument met nationale herinneringswaarde en staat op de lijst van beschermde van monumenten.

In een van de aangetroffen grafkuilen werden 29 lichamen aangetroffen, met behulp van nabestaanden kon van 28 van hen de identiteit worden vastgesteld. Van één man is die nooit achterhaald, hij was 1,95 m lang, had een ovaal gelaat en lang blond haar. Hij droeg een donkerblauw gestreept colbertkostuum van Peek & Cloppenburg en een gestreept wit overhemd van De Dom uit Utrecht.
Hij is op 6 juni 1944 gefusilleerd door de Duitsers.

Namen van begraven slachtoffers
Abbink, H.
Akkerman, N.
Alkema, J.
Ammerlaan, A.W.
Amsingh, C.R.Z.P.
Arondeus, W.J.C.
Assies, M.
Asten, H. Van
Baars, H.
Bais, J.
Bak, J.
Bakker, A.
Bakker, C.P.
Bakker, L.
Bakker, S.
Bakker, S.J.P.
Balder, J.
Barentsen, C.L.
Beaufort, B.P. de
Becker, C.F.
Beek, L.
Beer, G. De
Beernink, A.W.
Berben, L.A.
Bergman, P.
Bergsma, F.
Besterveld, Z.
Beukman, F.
Beunders, J.W.
Beveren, B. Van
Blaauwgeers, H.J.
Blanken, E.
Bloemgarten, R.
Blom, D.
Boekman, J.
Boissevain, G.W.
Boissevain, J.K.
Boissevain, L.D.
Bons, A.P.
Bons, D.
Booij, P.H. de
Booy, P.
Bos, J.J.
Bos, J.P.
Bosch, L.
Bosse, A.M.
Bottema, J.
Botterweg, D.
Brandligt, W.
Brenk, H. van
Breukelen, W. van
Breur, K.M.
Brink, C. van den
Brittijn, P.F.
Broeckman, A.T.
Broekhuijsen, H.G. van
Bronkhorst, A.
Brouwer, D.
Brouwer, J.
Bruin, D.A. de
Buis, D.J.
Cijfer, R.
Coelen, F.C.C.M.
Coronel, P.A.
Coté, J.P.
Degens, G.A.
Diemel, C.F.M.
Dijk, H. Van
Dirkzwager, H.
Dobbinga, C.W.
Docter, G.
Dol, J.
Dons, W.J.H.
Doorn, A.A. van
Doorn, A.J. van
Dopheide, H.J.E.
Dorsten, W.J. van
Douma, C.
Douma, R.W.
Duwaer, F.
Eeltjes, H.J.
Ees, H. van
Eggink, W.
Eijffinger, A.A.
Eijk, J.C.R. van
Elias, P.J.
Eshuijs, J.C.G.
Eskens, J.G.
Faber, J.H.
Fleer, J.C.H.
Fleer, M.D.
Frankenmolen, A.H.
Frans, A.
Friederich, J.T.F.
Frijda, L.H.
Genemans, B.G.J.
Gerrese, W.F.
Gerssen, H.H.
Geul, H.H.
Geus, D. De
Gilse, M. van
Ginkel, A.J. van
Gogh, T. van
Goldberg, A.H.A.
Goris, J.
Gorter, G.J.
Gorter, P.
Gottlieb, H.M.J.
Goudriaan, C.
Graaf, K. De
Gröger, K.B.R.P.
Groot, C.H. de
Grouw, G.L. van
Guermonprez, P.G.S.
Gulikers, P.J.H.
Haan, J.I. de
Haan, J.T. de
Haan, L.T. de
Habraken, H.J.
Hageman, J.W.
Halberstadt, H.
Hall, W. van
Ham, F.A.M. van der
Hamel, L.A.R.J. van
Hamelink, J.J.
Hanegraaf, W.
Hanxleden Houwert, J.C.H.F. van
Hartog, C.C.
Hartog, P.
Hartogh, C.
Heeren, J.W.J.
Heerschop, H.
Heijboer, J.P.
Heijdra, J.J.
Heinen, H.P.
Hijner, A.C.
Hissink, J.
Hoekstra, A.A.M.
Hoekstra, H.A.
Hoffman, G.
Hollander, B.
Hommerson, A.A.G.
Hoogendoorn, J.
Hoogstraaten, G.
Hoope, C. Ten
Hordijk, J.L.
Hos, H.P.
House, E.F. la
Huese, J.
Huijbrecht, P.J.
Hulsman, D.
Hülsmann, H.J.
Hulst, J. van de
Immig, H.M.
Ittmann, C.W.
Jansen, J.W.
Jansen, T.J.
Janssen, J.T.J.
Jiskoot, W.H.
Jong, C. De
Jong, H.R. de
Jonge, J. De
Jonk, N.J.
Jonker, G.C.
Joosten, J.
Jupijn, D.H.L.
Kalshoven, J.C.
Kamer, A.J. van de
Kan, E.H.
Kan, J.P. van
Kapitein, A.
Karman, J.C.
Katan, H.
Keimpema, L.J. van
Kemper, J.L.
Keune, J.S.
Keve, F.A.H.
Klein, S.
Kleisen, G.W.
Kloos, J.
Klijzing, E.A.
Kollewijn, R.A.
Koning, A. De
Koning, G. De
Koning, P.A.H. de
Koning, P.G.
Koomen, D.
Kroon, D.M.R.H.
Kruizinga, H.
Kuiper, A.K.
Kuiper, S.
Kuijper, J
Langedijk, J.
Lans, W.S.
Lauwerens, L.
Leeuwen, A.J. van
Leeuwen, J.A. van
Lenderink, B.J.
Lengton, W.
Lennep, H. van
Lent, C.L.J. van
Lijnema, M.
Limperg, K.
Limpers, J.
Lindeman, H.W.
Lodder, J.
Lotz, A.
Luyten, J.
Marle, M. Van
Mathot, J.H.A.
Meedendorp, W.T.
Meeteren, J.A.A. van
Meierdrees, A.F.J.
Meijer, F.
Meinardi, H.J.
Melkman, J.
Melle, J.D. van
Middelhoff, S.M.
Miedema, J.
Mierlo, J.M.H. van
Molenaar, N.
Molenkamp, M.
Moltzer, J.A.
Mom, H.H.B.
Mooi, L.P.
Musschenbroek, E.S.A. van
Naarstig, A.C.
Neut, J.T. van der
Nieland, T.P.
Nierop, F.S. van
Nieuwenhuijsen, F.
Nijendaal, J.J. van
Ommeren, F.R. van
Oost, R.T.
Oosthoek, B.
Oswald, G.D.
Oudenaller, J.W.
Ouwerkerk, P.
Overdiek, J.H.
Overeem, J.
Pardoen, J.
Pas, F. ten
Pekelharing, K.A.
Peper, L.
Philipsen, G.
Pieroen, M.J.
Pleyte, A.M.
Ploeger, F.
Pommerel, W.H.
Pooters, P.A.M.
Post, J.
Post, M.
Poulie, C.C.
Prins, A.
Prins, H.
Prins, H.
Prins, R.
Raak, H.
Raben, M.
Regenboog, A.C.
Reidsma, L.
Reitsma, A.C.J.
Remiëns, D.
Rempt, R.
Riezebos, G.
Rijke, M. de
Rijswijk, D.J. van
Rima, L.G.
Ris, J.F.
Ritzema, K.
Robbe, F.
Roemer, J.
Rohaan, W.A.
Roman, J.A.
Romp, H.A.
Rondaan, L.
Roodenburgh, P.A.
Rooij, A.J. de
Roon, J.P.J. van
Roos, C.
Rooth, A.P.
Rooy, W.H. de
Rot, H.
Rozeman, A.J.
Rozendaal, K.
Ruys, H.
Ruys, H.F.
Ruijter, J.
Ruijter, J.A.
Sanders, G.J.
Schaft, J.J.
Schamp, T.J.
Scheepstra, A.A.
Schimmel, J.
Schipper, J.P.
Schippers, J.G.
Schrander, L.
Schreuder, C.W.H.
Schuil, G.
Schwitters, S.C.P.
Seventer, K.B. van
Sloot, J. van der
Smitt, J.G.
Smoorenburg, J.M.
Smuling, J.
Snijders, N.
Sonderen, J.H.
Sonderen, T.H.
Speelman, W.P.
Speet, B.P.M.
Stapel, G.C.
Steen, G.
Steets, J.L.
Stevense, J.
Stil, J.G.
Stokhof, P.A.
Stokmans, J.A.C.
Stroethoff, R.
Sturm, H.
Swart, H.C.
Swieten, V.A. van
Tellegen, A.O.H.
Tello, W.A. de
Temme, H.E.
Thomsen, O.T.
Tiel, G.H. van
Tijmes, C.
Trap, P.J.
Treffers, T.
Varwijk, J.B.
Vaumont, M.
Veen, G.J. van der
Veenendaal, R. van
Vegte, C. van der
Veldman, J.N.
Velzen, P. Van
Velzen, W.J. van
Venema, W.
Verkuijl, H.J.
Verkuijl, M.
Vermaat, A.
Verschuur, K.R.
Versfelt, J.
Verwoerd, A.H.
Verwoerd, L.
Visser, A.P. de
Vlasman, A.C.
Vries, C.J. de
Vries, H.L.J. de
Vrolijk, O.P.
Waarden, A.B. van
Wagenaar, J.
Weerdenburg, J.L. van
Welij, J.C.L.K. van
Wessel, W.W.
Wetering, G.J. van
Wever, K.
Weyden, L.J.M. van der
Wipper, H.
Wittebol, H.J.A.C.
Wolters, D.
Wortman, T.K.
Woutman, E.E.
Zee, W. van der
Zeeuw, J.
Zegerius, N.
Zeijden, F.A.A. van der
Ziel, A. van der
Zomeren, A.J.L. van
Zwaag, J. van der
Zwanenburg, J.C.
de onbekende man