De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Majoor Bosshardt

Als je in Amsterdam woont heb je Majoor Bosshardt vast wel eens gezien. Ze maakte op iedereen indruk, de verschijning op zich maar de bescheidenheid met name sierde de persoon Bosshardt. Zo kennen we haar en zo herinneren we haar.

Majoor Alida Bosshardt overleed in 2007 op 94-jarige leeftijd.

Leger de Heils
De Majoor was eigenlijk een kolonel, die rang verdiende zij een paar jaar voor haar dood maar het 'klonk' niet, het werd dus niet Kolonel Bosshardt, het bleef Majoor Bosshardt.

Bij De Dokwerker beperken wij ons tot de oorlog en bij voorkeur tot Amsterdam. Met de Majoor slaan we twee vliegen in één klap. Zij was een echte Amsterdamse, hoewel niet hier geboren, maar haar stemgeluid herkende je uit duizenden. Zij was vele jaren het gezicht van het Leger. Waarover zij zelden sprak, maar waarvoor zij wel een hoge onderscheiding heeft gekregen is haar werk tijdens de Tweede Wereldoorlog.

In 1934 strijkt de Majoor neer in Amsterdam, vele jaren later zou ik in de straat wonen waar zij haar eerste Amsterdamse werk deed: Rapenburg. Daar stond kindertehuis Zonnehoek dat door het Leger des Heils Majoor Bosshardt gerund werd, er zaten zo'n 100 kinderen en 40 vrouwen.
Hoewel het Leger direct door de nazi's verboden werd leken de eerste jaren van de oorlog geruisloos voorbij te gaan totdat de Duitsers door kregen dat er veel Joodse kinderen zaten in het tehuis. Die werden door hun ouders vaak gebracht en niet meer opgehaald, met name Joden wisten dat hun kind daar veiliger was. Veel ouders werden opgepakt en keerden niet meer terug uit de vernietigingskampen, de kinderen werden wees zonder het te beseffen.

Baby's konden in die tijd echter moeilijk verborgen gehouden worden voor de Duitsers die regelmatig kwamen controleren, dus bracht de Majoor de baby's hoogstpersoonlijk in veiligheid. Meerdere keren fietste zij met een spruit in haar fietsmand naar het oosten van het land.
Bosshardts' goede hart won het van de angst want keer op keer ondernam ze de gevaarlijke tocht van vijf uur fietsen, en vijf uur terug.

Toch de cel in
Het tehuis kostte veel geld, zo lang de soldaten van het Leger de Heils zich niet op straat en zeker niet in uniform lieten zien werden ze gedoogd, maar toen het geld opraakte ging Bosshardt toch de straat op om te collecteren waarbij zij op een gegeven moment wordt opgepakt en voor drie weken in de cel belandde.
De man die haar keer op keer verhoorde kreeg mededogen, op een morgen kwam hij naar haar cel, zette de deur open, zei niets en liep weg. Majoor Bosshardt begreep de boodschap, ze kon gaan, maar mondje dicht.

Daarna is zij nooit meer lastig gevallen en kon zij veel kinderen redden van een gewisse dood.

Onderscheidingen
Ridder in de Orde van Oranje-Nassau in 1966
Prix d'Humanité in 1977
Officier in de Orde van Oranje-Nassau in 1985
Yad Vashem-onderscheiding in 2004
In november 2009 werd Majoor Bosshardt verkozen tot Grootste Amsterdammer Aller Tijden.

Haar geboortedag (8 juni) is uitgeroepen tot de Majoor Bosshardt dag en in de wintertuin van hotel Krasnapolsky is een beeldje van kunstenares Ineke Budel geplaatst. In de ene hand heeft zij de bijbel en een strijdkreet vast en in de andere een collectebus.
De Majoor Bosshardt prijs wordt jaarlijks op 8 juni uitgereikt aan iemand die zich op bijzondere wijze inzet voor de samenleving.

In 2012 zei burgemeester Van der Laan van Amsterdam dat zij een straat naar haar vernoemd krijgt. Normaal gesproken moet je tien jaar dood zijn voordat de gemeente een dergelijke stap zet maar in dit uitzonderlijke geval moet er vijf jaar naar haar dood een blijvend eerbetoon worden gecreëerd.

Op MokumsNL (link) kun je meer lezen over de Majoor en het Leger.

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem