De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Duitse piloot mikt op school maar mist doel

Wat bezielt een mens om in een vliegtuig te stappen met de opdracht een school plat te bombarderen en daar nog uitvoering aan te geven ook? Vraag je je dan tijdens de vlucht niet af 'waar ben ik in vredesnaam mee bezig"? Maar ja, de nazi's kenden het woord 'vrede' niet dus wierpen de schietgrage Duitsers in de nacht van 12 op 13 augustus 1940 drie bommen af op de Kinkerbuurt.
De Derde Kostverlorenkade moest eraan geloven, hoofddoel: een school.

Maar de Kinkerbuurt was vaker de klos
In 1989 moesten zo'n 300 mensen hun huis verlaten, 1.600 anderen moesten binnen blijven en ramen en deuren gesloten houden. De Explosieven Opruimingsdienst wilde een vliegtuigbom uit de Tweede Wereldoorlog opgraven en onschadelijk maken. De bom werd bij toeval gevonden, het betrof een blindganger die in de tuin van een van de huizen aan de Baarsjesweg terecht was gekomen.
De bom van 250 pond lag zes meter onder de grond, hoewel het ontploffingsgevaar normaliter bijzonder klein is kan door het doorlekken van de doorgeroeste metalen behuizing een bom alsnog op scherp komen te staan, zeker als er in de buurt bouwwerkzaamheden plaatsvinden.
In 1996 werd er wederom een bom gevonden in de Kinkerbuurt die niet was afgegaan, deze keer betrof het een Engelse bom en op 8 april 2011 werd een 50 kilogram zware Duitse vliegtuigbom op het terrein van Schiphol onschadelijk gemaakt.

Afzwaaiers
Amsterdam werd herhaaldelijk getroffen door bommen die in Duitsland neer hadden moeten komen, met name de Engelsen 'verdwaalden' nog wel eens. Zo kwamen er in de Rotterdamse haven en in Zeeland Engelse bommen neer die voor het Roergebied bestemd waren, maar ook Arnhem en Enschede werden per ongeluk getroffen.
Op 26 november 1944 bombardeerden de Engelsen het hoofdkantoor van de gevreesde SD in de Euterpestraat. De opzet lukte, veel dossiers verbrandden, maar ook een aantal huizen en een school moesten eraan geloven. Er waren 54 doden en 14 gewonden te betreuren.

Ook Amsterdam was dus regelmatig het slachtoffer van bombardementen hoewel daar niet veel over in de geschiedenisboekjes terecht is gekomen.

Lees ook DEZE PAGINA met meer gemeldde oorlogsincidenten.

Max van der Glas

Niet geheel in lijn van het bovenstaande moest ik toch aan Max denken en zocht naar een artikel van hem, één van de velen die hij schreef over de Tweede Wereldoorlog. Zijn 'pen' is treffend, die laat ik nu graag even zijn gang gaan.

4 mei, herdenkingsavond
Traditiegetrouw loopt ons gezin om kwart voor acht naar het Daniel Willinckplein, wat later omgedoopt wordt tot Victorieplein. Steevast staan we ieder jaar op de hoek Rijnstraat / Amstellaan, de latere Vrijheidslaan en wachten op de klok van achten, en de twee minuten stilte ingaan.

Het is 'n onderdrukt geroezemoes wat ik om mij heen hoor van al de mensen die er verzameld zijn en ik sta met mijn hand losjes naast mijn lichaam. Plotseling pakt mijn vader mijn hand en die van mijn broertje, terwijl mijn moeder de andere hand vast pakt. We staan daar tezamen als standbeelden. Strak kijk ik naar de grond en durf bijna niet op te kijken, want ik weet dat als de sirene gaat er tranen uit mijn vaders ogen komen en dat wil ik niet zien.
Zelf pers ik mijn lippen op elkaar om maar geen geluid te laten horen. Plotseling wordt het rumoer om ons heen verbroken door dat de sirene gaat. 'n Rilling loopt over mijn rug en ik voel de grip van mijn vaders hand steviger worden. Doodstil is het nu en vreemd genoeg hoor ik ergens 'n vogel zingen. Het is het enige geluid wat te horen is.

Ik probeer mijn gedachten die door mijn hoofd gaan te regelen, maar ze springen heen en weer. Ik probeer aan mijn ooms, tantes, neven en nichten te denken die niet uit de kampen terug gekomen zijn en daar beestachtig vermoord werden, of aan mijn opa, die naast mij staand weggevoerd werd tussen enkele Moffen, maar steeds komt dat vogeltje er weer tussen, zie ik beelden van de oorlog en de filmbeelden van het Polygoonnieuws, met uitgemergelde lichamen en gaskamers, terwijl volle treinen met opeen gepakte mensen door mijn hoofd flitsen en weer dat vogeltje.

Als de twee minuten om zijn hoor ik mijn vader diep zuchten en hij laat mijn hand los. Veel gevoel heb ik niet meer in die hand, en als ik er vlug naar kijk, zie ik dat hij rood en wit is, zo stevig heeft mijn vader mijn hand omklemd gehad. Zwijgend lopen we over de Noorder Amstellaan, nu Churchilllaan, richting Maasstraat, waar ter hoogte van de Waalstraat pas het eerste woord wordt gesproken, "gaan we maar even 'n kop koffie drinken" vraagt mijn vader, en mijn moeder knikt instemmend. Langzaam voort wandelend ieder met zijn eigen gedachten, komen we via de Scheldestraat, Ferdinand Bolstraat, bij de Ceintuurbaan, waar we bij "cafe du Bois" neerstrijken en onze drankjes drinken.
Zo tegen tienen zijn we weer thuis. Deze herdenkingsavonden zijn van mei '46 tot aan de dood van mijn vader, ieder jaar, traditiegetrouw, zo verlopen.

Vrijheid is 'n gegeven, maar niet gegeven aan iedereen!

Tot mijn grote spijt en verdriet is Max zaterdag 12 maart 2016, overleden.

Bommenwerper op Spaarndammerbuurt 1944

Op 22 maart 1944 vertrekt er een bommenwerper van de Amerikanen met als thuisbasis Engeland richting Berlijn. De missie slaagt gedeeltelijk want de bommen worden afgeworpen maar het vliegtuig wordt geraakt door Duits afweergeschut. De meeste bemanningsleden verlaten het toestel, de piloot en enkele collega's proberen het vliegtuig te redden.

Een kansloze missie want nog driemaal wordt het vliegtuig vanaf de grond geraakt door de Duitsers. Vervolgens nemen de piloot en zijn co-piloot als enige twee overgeblevenen een fataal besluit door niet richting zee te vliegen maar richting Purmerend. De navigator had zichzelf toen al in veiligheid gebracht met een parachute.

Er was geen redden meer aan, ook de piloten moesten springen voor hun leven. Even later boorde het vliegtuig zich in de bovenverdieping van de Sint Alfonsusschool in de Westzaanstraat 63. Er vielen drie doden en vijf ernstig gewonden. Alle tien de bemanningsleden werden gearresteerd op de plekken waar zijn neer waren gekomen maar overleefden allen de oorlog.

Een volledig verslag met foto's vindt je op de WEBSITE van Emiel Ros

Emiel zat op de school die geraakt werd maar was die dag vrij, zijn broer niet. Maar door een toeval werden hij en zijn klasgenoten naar huis gestuurd omdat de meester plotseling ziek was geworden.
Er zouden meer slachtoffers zijn geweest als een andere klas toch door was gegaan. Daar was het een spoedvergadering waar de meester absoluut bij aanwezig moest zijn waardoor hij zijn klas naar huis moest sturen.

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem