De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Kamptaal

In concentratiekampen werden woorden gebruikt die je daarbuiten zelden of nooit hoorde. Ik heb geen onderscheid gemaakt tussen wat bewakers en gevangenen gebruikten. De meeste woorden zijn een mix van Duits en Pools.

=== A ===
Abort - toiletten
Abrücken - wegwezen
Achtung - geef acht
Achtzehn, 18 - gevaar
Antreten - in lijn gaan staan
Arbeitskommando - werkteam
Arschficker - homo
Arschtonne - ton met urine en menselijke uitwerpselen
Aufseherin - vrouwelijke bewaker
Ausmerzen - volledig uitmeregelen van een gevangene tot hij sterft
Aussenkommando - werkteam dat buiten het kamp werkte

=== B ===
Baukommando - werkteam dat nieuwe gebouwen moest bouwen
Baum - martelinstrument
Baumhangen - de straf via een 'Baum'
Bettenbau - bed opmaken volgens strikte regels
Bettruhe - in bed blijven
Bibelforscher - Jehovah getuige
Block - barrak
Blockältester - blokoudste
Blockfürher - SS'er die over een blok ging
Blockowa - vrouwelijke SS'er die over een blok ging
Blocksperre - als je het blok niet mocht verlaten
Blöde Hund - scheldwoord van de SS'ers
Bombenkommando - team van gevangenen dat bommen moest opsporen die niet waren afgegaan
Breikost - kampeten
Brotzei - het moment waarop er brood werd uitgedeeld

=== C ===
Caracho - het is een woord uit Buchenwald en betekent 'goed', maar het had meerdere betekenissen
Carachohund - scheldwoord
Mit Caracho - opschieten!
Carachoweg - weg van het station naar kamp Buchenwald, de SS sloegen hier de gevangenen en riepen: "Mit Caracho"

=== D ===
Dreck - scheldwoord, vaak gevolgd door een ander woord
Durch Kamin - door SS'ers gebruikt als iemand te zwak was geworden om te werken

=== E ===
Ehrenhäftling - gevangene met privileges

=== F ===
Flucht - aanduiding van de SS als ze iemand 'zomaar' hadden doodgeschoten
Fluchtpunkt - bewerking op de borst met een mes als iemand getracht had te vluchten
Fünf-und-zwanzig, 25 - 25 slagen met een stok, de meest voorkomende straf in kampen

=== G ===
Gestapo-Methoden - deze term oversteeg de Gestapo, het woord ging een eigen leven leiden
Grüne - gevangene die een crimineel was, de SS gebruikte hen om het 'vuile' werk te doen

=== H ===
Hausel - gevangene die 'belangrijker' werk kreeg
Himmelfahrtkommando - gevangenen die lijken naar de ovens moesten brengen
Hinleggen - tijdens een inspectie op de grond vallen
Hitlerowiec - Nazi
Hocker - het krukje waar gevangenen op moesten staan met een touw om hun nek, de meesten stierven door verstikking
Hundehütte - hondehut, strafhut
Hundert-fünf-und-siebzig, 175 - homo
Hüpfen - springen tot je er bij neer viel, zware straf
Hure - hoer

=== I ===
Invalidentransport - invaliden werden direct naar de gaskamers gestuurd

=== J ===
Jourhaus - toren met bewakers aan de ingang van een kamp
Judenschule - scheldwoord van de SS'ers

=== K ===
Kaninchen - slachtoffers van medische experimenten
Kapo - gevangene die verplicht voor de nazi's werkte
Kasztan - Russen en Polen noemden de Duitsers zo
Kesselkolonne - gevangene die het eten uitdeelden
Ketten - ketting
Klauen - stelen
Kommando - arbeidsgroep
Kommandofürher - SS'er die de leiding over een Kommando had
Kommando X - gevangenen die bij de gaskamers werkten
Kost - voedsel

=== L ===
Lager - kamp
Lagerältester - oudste die verantwoordelijk was voor orde en gezag in een barak of kamp
Lagerlaufer - loopjongen
Laufschritt - dubbel zo snel moeten lopen of werken
Leichenkommando - groep die de lijken moest begraven

=== M ===
Mädchen - homo
Mischehe - huwelijk tussen twee personen met een verschillende achtergrond (cultureel, geloof etc.)
Moor-express - de wagen waarmee lijken naar de ovens werden gebracht om te worden verbrand
Muselmann, Muslim - mannen die te zwak waren om te werken

=== N ===
N.N. (Nacht un Nebel) - gevangenen die opeens verdwenen, er werden geen sporen achter gelaten

=== O ===
Ochsenschwanzsuppe - soep, maar dit was meer een schimpnaam want de soep smaakte naar niks

=== P ===
Parasiten - Veel gebruikt scheldwoord door bewakers om Joden te beledigen
Parkouri - roken
Polak - scheldwoord
Polnischer Urlaub - benaming door de SS voor iemand die ontsnapt was
Postenkette - alle torens met bewakers in een kamp
Premiënschein - beloning voor een SS'er als hij een gevangene had gedood
Prügel - slaag
Puff - bordeel

=== R ===
Rabota - werken
Revier - ziekenboeg

=== S ===
Scheissfransoze - scheldwoord
Scheisskommando - groep die de toiletten moest schoonmaken
Schmuckstück - vrouw die de zwak was om te werken (Ravensbruck)
Schonung - als je niet hoefde te werken
Selektion - uitselecteren van wie nog mocht werken en wie vermoord werd
Sonderkost - eten voor de zieken, in werkelijkheid kregen ze hetzelfde te eten als iedereen
Station Z - gaskamer sectie (Sachsenhausen)
Szkop, Szwab - Pools voor Duitser

=== T ===
Transport - trein met gevangenen voor een kamp

=== W ===
Wachmann - kampbewaarder
Wäscherei - wasserette
Wasserkopf - scheldwoord
Wejiwrech - wieberen

=== Z ===
Zielonka - zoep gemaakt van gras
Zimmerdienst - gevangenen werden aangewezen om barakken netjes te houden
Zugangblock - barak waar nieuwe gevangenen moesten wachten om te worden ingedeeld

De taal in de nazi propaganda

Barbora Oralová is een Tjechische die schreef over de taal die de nazi's bezigden in hun propaganda. Lees HIER haar proefschrift (ruim 6 Mb.)

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem