De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Film: Sonny Boy

Leeftijdsgrens
Soms krijgt een film een aanduiding acht, soms twaalf jaar. Films over de Tweede Wereldoorlog zijn altijd gruwelijk maar vertellen wel een verhaal dat iedereen moet kennen. Het ene kind kijkt horrorfilms en ligt er niet wakker van. Sommige volwassenen kunnen de beelden uit de Tweede Wereldoorlog niet aanzien.
In principe zou er, vind ik, geen leeftijdsindicatie gehangen moeten worden aan films die over de Tweede Wereldoorlog gaan, immers, het waren ook miljoenen kinderen die toen leden.
Iedereen kan voor zichzelf, en anders ouders voor hun kind, wel bepalen of het het juiste moment is een oorlogsfilm te bekijken.

Ondanks dat de recensies niet eensluidend waren en met name Mathijs van Nieuwkerk als huisvriend van een van de hoofdrolspelers uitzonderlijk lovend was over de acteerprestaties van Ricky Koole en Sergio Hasselbaink was het verhaal van Sonny Boy voor mij toch aantrekkelijk genoeg om naar de bioscoop te togen.

De schrijfster
In 2004 kwam Annejet van der Zijl met een boek dat later de basis zou vormen voor het script van deze film. In het achterhoofd heeft Annejet hier rekening mee gehouden want de nadruk ligt op de dramatiek, niet zozeer op de feiten en omstandigheden.

Een fors aantal 'feiten' zien niet controleerbaar, soms ongeloofwaardig. Top acteerwerk moet de rest doen maar dat miste ik toch wel. Mij viel op dat de hoofdrolspelers gaandeweg de film zelf pas lijken te gaan geloven in het verhaal. Misschien was het goed geweest als beiden eerst een middagje in het verzetmuseum (link) hadden doorgebracht.

Verhaallijn
Het verhaal begint in Suriname in de jaren twintig. Waldemar (de vader van de later geboren Sonny Boy) ziet zijn familie uit elkaar scheuren en komt in Nederland terecht. De nasleep van de Eerste Wereldoorlog is voor hem voelbaar. Op negers hebben ze het ook niet zo.

De tweede hoofdrol is voor Ricky Koole die met haar vier kinderen alleen komt te staan. De kosten van het huis zijn te hoog dus neemt ze een kostganger in huis.

Er ontstaat een onmogelijke liefde. Ondanks de bergen diploma's lukt het Waldemar niet om een goede positie te krijgen. Ze worden uit hun huis gezet omdat de huur niet meer is op te brengen. Sam (Frits Lambrechts, prachtige bijrol) ontfermd zich over het stel die samen een kind krijgen.
Sam leent ze een bak geld zodat ze een pension kunnen runnen maar de plannen mislukken als de Duitsers het pand annexeren.

Het personage Sam staat lijnrecht tegenover de gemiddelde Nederlander uit die tijd. De nuance ontbreekt want waarom Sam ze helpt en zichzelf diep in de schulden steekt voor hen blijft giswerk. Waarom de collega's van Waldemar eeuwig vervelend tegen hem blijven doen is al net zo wonderlijk.
Het stel krijgt na het pension een groot huis toegewezen, dat merkt het verzet op die hen stelselmatig voorziet van onderduikers. Verraad licht telkens op de loer. Dat wordt hun ondergang, daar doorheen loopt ook nog eens het grote verdriet van en om de kinderen.

Minpuntjes
Door het contrast kom je geen moment in een scene waarbij je plaatsvervangende gevoelens krijgt. Je leeft simpelweg met niemand mee.
Wat tevens vervelend is is de humor. In deze met drama overgoten film hoort humor niet thuis omdat het afleid van de emotie die nodig is om je vast te laten pakken. De meesten weten wel dat er veel 'foute' Nederlanders waren, dat wordt ook zeer nadrukkelijk belicht. De Duitsers komen er genadig vanaf, ze worden haast sympathiek.
Zoals de Duitse officier die zich overdreven verontschuldigd als het pension wordt onteigend. Veel Nederlanders profiteerden van de hongerwinter. Dat komt in de film tot uiting via een boer die zijn handel opslaat totdat de nood het hoogst is om vervolgens een gouden trouwring te eisen voor een zakje aardappelen.

Het eind van de film is ronduit teleurstellend. Je voelt al van mijlen ver hoe het Waldemar zal vergaan, het decor waarin zich dit afspeelt is ronduit pover. Het eind bevat bovendien een hoge mate aan giswerk want het is simpelweg niet bekend hoe het drama zich uiteindelijk voltrok.

De dodenmarsen en executies in de Oostzee zoals die werkelijk hebben plaats gevonden zouden op het bioscooppubliek indruk hebben gemaakt en veel goedkoper zijn geweest dan het bombarderen van een schip met op de computer ingeplakte explosies.
Bovendien is de afloop een totaal andere dan de geschiedenis waarschijnlijker acht. De Duitsers hadden in 1945 namelijk geen tijd en geld om een paar honderd gevangenen op deze wijze de dood in te (laten) jagen. Ze voerden in die dagen tienduizenden concentratiekampgevangenen weg uit het oosten om te voorkomen dat de Russen ze zouden vinden.

Over de acteurs
Bij tijd en wijlen spelen de kinderen als volwassenen, ze komen niet allemaal uit de verf maar de kleintjes zijn hartverscheurend als ze weggehaald worden van mamma die dan net niet de ultieme emotie in haar spel weet te leggen zoals Carice dat wel kan. Sergio blijft de gehele film die sympathieke twintiger, alleen, dat is hij halverwege de film niet meer want dan is hij twee keer zo oud.

Het slot
Sonny Boy wordt geboren onder erbarmelijke omstandigheden, het loopt goed voor hem af. De zaal kon geen traan laten om deze rolprent terwijl, als we de bekende Nederlanders die de film gratis mochten zien moesten geloven, dat wel 'beloofd' was.
Mijn Carrie vond de film veel te lang, het had voor haar ook een half uur korter gekund. Ik had dat minder, ik kreeg doorlopend het gevoel dat er een extase aan zat te komen die dan toch weer uitbleef. Het verwachtingspatroon wordt geen moment ingelost.

De film als boodschap
Zoals een boek 'nieuw' moet aanvoelen, geen herkenning mag hebben met wat al eens gedaan is, zo ook is het met een film en dat is goed gelukt. Er wordt een stukje geschiedenis vertelt die, zeker als je blanco bent, zeer nuttig is. In een betrekkelijk kort tijdsbestek weet je waar het om is gegaan in de jaren 20-45.

Racisme en armoede worden goed belicht, de opgestoken waarschuwende vinger is telkens subtiel aanwezig. Nogmaals, de humor is totaal niet op zijn plaats, het feitenrelaas soms irrealistisch, de personnages ongeloofwaardig en de acteerprestaties zijn niet bovenmatig maar ik raad toch iedereen aan deze film te gaan bekijken.

OVERZICHT FILMS OVER DE TWEEDE WERELDOORLOG

Ben Verzet

Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Email De Dokwerker (Ben Verzet)

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Saving private ryan Dirty dozen Ingezonden In oorlog Februaristaking Wiedergutmachung Auschwitz charlatan Foute bedrijven Jaap van velzen Oorlogsdoden Nazis zuid-amerika Zwartboek Kipp Japanse schindler Katyn Interneringskampen amsterdam Jodenmanussie Berchtesgaden Joodse invalide Ns Gaarkeukens Amsterdammers Reguliersgracht Hendrik zeeman Ovenbouwers Linie crossers Nvm Fotos Schwabmunchen Patton Ben strik Rudolf hess Dodenherdenking Speech koning dodenherdenking 2020 Bart de kok Denemarken Cs-6 Lindemans kingkong Oorlogsverhaal leo Verkrachting Nieuws archief 08 Schindlers list Casa inalco Belastingen Het parool Bridge kwai Nieuws archief 06 Der untergang Conspiracy Overlevende auschwitz Bevrijdingsdag Burgemeester amsterdam wo2 Adressen Ggz Kamp amersfoort Russenoorlog George patton Great escape Jordaan oproer Raffle Diaspora Laatste woorden mussert Titus brandsma Meer kampen wo2 Westerbork Johan heesters Noorder begraafplaats Efraim zuroff Nieuws archief 01 Termen tweede wereldoorlog Francisco boix Kadaster Contact Velser affaire De bezem Waalsdorpervlakte Nederlandsindie C en a Columns tweede wereldoorlog Oproep Oorlogsverhalen Hortusplantsoen Lippmann rosenthal Yad vashem Odessa Jeane zwinkels Radio oranje Prins bernhard Nieuws archief 03 Schietpartij marnixstraat Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Pontonbrug Frieda menco Klaas faber Oorlogsfilms Duits verzet Fusilladeplaats weteringcircuit Schietpartij 7mei amstelveenseweg Wally van hall Fritz bauer Boeren Bloeme evers-emden Darkest hour Putdeksels wandeling noord Oproep04 Project siege Inglourious basterds Goudroof Roma sinti Schaduwkade Niod Lodewijk ernst visser Tatra t87 Bontroof Base Harry verheij De aanslag harry mulisch Werkstuk Oorlogshelden Zalman gradowski Bevrijdingslinde Als twee druppels water Joden in de wereld Anton de kom Gustav weler Miep oranje Nsb Alwyn collinson Film bankier Imhoff Disclaimer Siert bruins Asterdorp Moos cohen Joodse spelling Videos Toneelstuk anne Kampen wo2 Hitlers laatste dag Paul de groot Kurt becher Pater bleijs Herman elteschool Rob cohen Portugese synagoge Documentaire dedokwerker Al hoesseini Hitler leeft Sonny boy Les heritiers Gemmeker Grebbeberg Gerrit van der veen Johan van hulst Walter suskind Jakiw palij Jodenhoek wandeling01 Unter bauern Aanleiding tweede wereldoorlog Bariloche Saint soldiers Erelijst gevallenen Kerkstraat Jo spier Hollandsche schouwburg Wo2 stakingen Oorlogsschade Kopgeld Staatsgreep De overval Kamp prins bernhard Verzetskruis Kunstroof Wilhelmus Rapenburgerstraat Februaristaking herdenking 2016 Getto Stalag17 Aanslagen op hitler Hitlerpensioen Artis Hans teengs gerritsen D-day 1945-1948 Onbekendegracht Hendrik koot Bom kinkerbuurt Vaticaan Bert vromen Rode kruis Demjanjuk Jan koopmans Rolls royce De dokwerker Joodse huizen Joop wolff Hollandia kattenburg Tonny van renterghem De dam Heinrich boere Rede wilhelmina 291943 Pieter gerbrandy Aanklacht wo2 Dries riphagen Stadsschouwburg Fusillaties rozenoord Erebegraafplaats Zwarte front Tijdlijn adolf hitler Bombardementen amsterdam Hans calmeyer Generaal winkelman Drie van breda Hell and back Longest day Klokkenroof Staalstraat Joodse raad Treblinka Sobibor film Bombardement rotterdam Max leons Karl donitz Verzetsmuseum amsterdam Medisch contact Raoul wallenberg Jodenhoek wandeling04 Elfstedentocht Boy striped Hitlers eigenaardigheden Zwaar water Mauthausen Wo2 schande Guns navarone Polen Jan zwartendijk Nieuws archief 05 Mokums Gebouw de bazel Jodenhoek wandeling03 Red house report Homos en nazis Aha Ravensbruck Nieuws archief 09 Buchenwald hek zandvoort Oorlogsmuseum The pianist Heydrich Jacques van tol Sink the bismarck Anne frank verraden Miep gies Vliegtuigcrash amsterdam noord Bureau opk Concentratiekampen Piet meerburg Vernietigingskamp Eva tas Adolf van nol Soldaat van oranje Beethovenstraat Duits bestuur Maria altmann Der hauptman Onderduikers Kolven Gedenkplaat bloemgracht82 De ijssalon Boys from brazil Bom vanderpek Huis annefrank merwedeplein Auschwitz herdenking Wo2 pamfletten Fout omstreden 1948 later Philip mechanicus Enigma Politie amsterdam Bet van beeren Eerste film tweede wereldoorlog Fotos kamp westerbork Canada vrijstaat voor nazis Tijdlijn tweede wereldoorlog Jonkheer roel Mussert Straatnamen tijdens wo2 Nieuwezijds voorburgwal Hongerwinter Oproep06 Eagle landed Albert speer Het grote gebod Nederlandsche unie Aktion reinhard Zweden Pastorale Neurenberg Hoffmann Schietpartij cs amsterdam Nazi-artsen Rosenstrasse Joseph kolkman Anne frank boom Nederlands indie Hans hirschfeld Kellys heroes Oorlogswinter Arbeitseinsatz Joep henneboel Martin bormann Ontjoden Kinderen wo2 Schaduw overwinning Bommen wo2 Marinus jansen Reglement vva Das boot Bommenkaart amsterdam Jodenkwartier U-boot Unbroken Verzetsmonument Fokker bombardementen Bloemgracht82 Matzes Ss vrouwen Joodse synagoge Wannsee Dagboek vervolg Goelag Nu of nooit Jom hashoa Piet nak Aanslag bevolkingsregister Ben verzet Jodentram Jacob luitjens Opsporing nazis Index Terdoodveroordeeld Klokkenluider Subkampen Wo2 overpijnzing Oorlogsverhaal frans Dossiers openbaar 2021 Dagboek anne frank Wo2 onderscheiding aanvragen Moffen Po box 1142 Barneveld groep Jazzverbod Ans van dijk Oproep03 Hannie schaft Auschwitz Theresienstadt Hermans hetbehoudenhuis Kamptaal Namen monument Tora Son of saul Geroofde meubels Tante truus Reve de avonden Kristallnacht Plaquette hb Frieda belinfante Cabr Westerweelgroep Nazis Tatoeage auschwitz Oproep07 Anne frank Plaats een steen Kamp vught Amsterdamse bos Hoofdrolspelers wo2 Amsterdam wo2 Marnixstraat Mengele Jaap kaas Jodenjacht Oranjevrijbuiters Pers tweede wereldoorlog Operation amsterdam Ajax Het verzet Wilhelmina Groep 2000 Negationisme Pieter menten Indische kwestie Lou jansen Ko stevense Jose bosma Davidster Fiets inleveren wo2 Cross of iron Oskar schindler Bob scholte Slobodan mitric Karl lueger Fosforbommen Hitler Marokkaanse joden Schietpartij dedam Riphagen Wahler gosdek Moffenmeiden Meisje met rode haar Oorlogsverhaal johan2 Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Atoombommen japan Verzetsherdenkingskruis Annefrankstraat Noodgeld Bergen-belsen Vichy Casablanca Nieuws Walt disney Walter rauff Muziekroof Horst schumann Walter suskind film Loe de jong Oproep05 Jerrycan Mirjam ohringer Theo dobbe Zwitserland Karel bonnekamp Holocaust museum Nieuws archief 04 Aow oud gedienden Inval familie frank Nieuws archief 07 Sobibor Shalom Herdenkingen Adolf hitler Eduard veterman Valkyrie Oproep01 Hanns rauter Stadhoudersbrief Muhlberg Deutsche reichsbahn Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Plein 40-45 As onderwijzerhof Scarlet black Illegale parool Majoor bosshardt Come and see Journalist venema Pp groep Tina strobos Mein kampf Zwarte soldaten Verlies nederlanderschap Oorlogsverhaal johan Nieuwe kerkstraat Defiance Josef thorak Duitse grond werd nederlands Willem sassen Duivenbrigade Abraham puls SHOAH documentaire Carlton hotel Boksschool olympia Brug te ver Huizenroof Karel walet Amsterdamse verzetshelden Oproep02 Oskar groning Silbertanne Ss nebenstelle Jojo rabbit Dachau Hermans damokles Atlas Jodenhoek wandeling02 Sociaal Realisme