De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Film: Sonny Boy

Leeftijdsgrens
Soms krijgt een film een aanduiding acht, soms twaalf jaar. Films over de Tweede Wereldoorlog zijn altijd gruwelijk maar vertellen wel een verhaal dat iedereen moet kennen. Het ene kind kijkt horrorfilms en ligt er niet wakker van. Sommige volwassenen kunnen de beelden uit de Tweede Wereldoorlog niet aanzien.
In principe zou er, vind ik, geen leeftijdsindicatie gehangen moeten worden aan films die over de Tweede Wereldoorlog gaan, immers, het waren ook miljoenen kinderen die toen leden.
Iedereen kan voor zichzelf, en anders ouders voor hun kind, wel bepalen of het het juiste moment is een oorlogsfilm te bekijken.

Ondanks dat de recensies niet eensluidend waren en met name Mathijs van Nieuwkerk als huisvriend van een van de hoofdrolspelers uitzonderlijk lovend was over de acteerprestaties van Ricky Koole en Sergio Hasselbaink was het verhaal van Sonny Boy voor mij toch aantrekkelijk genoeg om naar de bioscoop te togen.

De schrijfster
In 2004 kwam Annejet van der Zijl met een boek dat later de basis zou vormen voor het script van deze film. In het achterhoofd heeft Annejet hier rekening mee gehouden want de nadruk ligt op de dramatiek, niet zozeer op de feiten en omstandigheden.

Een fors aantal 'feiten' zien niet controleerbaar, soms ongeloofwaardig. Top acteerwerk moet de rest doen maar dat miste ik toch wel. Mij viel op dat de hoofdrolspelers gaandeweg de film zelf pas lijken te gaan geloven in het verhaal. Misschien was het goed geweest als beiden eerst een middagje in het verzetmuseum (link) hadden doorgebracht.

Verhaallijn
Het verhaal begint in Suriname in de jaren twintig. Waldemar (de vader van de later geboren Sonny Boy) ziet zijn familie uit elkaar scheuren en komt in Nederland terecht. De nasleep van de Eerste Wereldoorlog is voor hem voelbaar. Op negers hebben ze het ook niet zo.

De tweede hoofdrol is voor Ricky Koole die met haar vier kinderen alleen komt te staan. De kosten van het huis zijn te hoog dus neemt ze een kostganger in huis.

Er ontstaat een onmogelijke liefde. Ondanks de bergen diploma's lukt het Waldemar niet om een goede positie te krijgen. Ze worden uit hun huis gezet omdat de huur niet meer is op te brengen. Sam (Frits Lambrechts, prachtige bijrol) ontfermd zich over het stel die samen een kind krijgen.
Sam leent ze een bak geld zodat ze een pension kunnen runnen maar de plannen mislukken als de Duitsers het pand annexeren.

Het personage Sam staat lijnrecht tegenover de gemiddelde Nederlander uit die tijd. De nuance ontbreekt want waarom Sam ze helpt en zichzelf diep in de schulden steekt voor hen blijft giswerk. Waarom de collega's van Waldemar eeuwig vervelend tegen hem blijven doen is al net zo wonderlijk.
Het stel krijgt na het pension een groot huis toegewezen, dat merkt het verzet op die hen stelselmatig voorziet van onderduikers. Verraad licht telkens op de loer. Dat wordt hun ondergang, daar doorheen loopt ook nog eens het grote verdriet van en om de kinderen.

Minpuntjes
Door het contrast kom je geen moment in een scene waarbij je plaatsvervangende gevoelens krijgt. Je leeft simpelweg met niemand mee.
Wat tevens vervelend is is de humor. In deze met drama overgoten film hoort humor niet thuis omdat het afleid van de emotie die nodig is om je vast te laten pakken. De meesten weten wel dat er veel 'foute' Nederlanders waren, dat wordt ook zeer nadrukkelijk belicht. De Duitsers komen er genadig vanaf, ze worden haast sympathiek.
Zoals de Duitse officier die zich overdreven verontschuldigd als het pension wordt onteigend. Veel Nederlanders profiteerden van de hongerwinter. Dat komt in de film tot uiting via een boer die zijn handel opslaat totdat de nood het hoogst is om vervolgens een gouden trouwring te eisen voor een zakje aardappelen.

Het eind van de film is ronduit teleurstellend. Je voelt al van mijlen ver hoe het Waldemar zal vergaan, het decor waarin zich dit afspeelt is ronduit pover. Het eind bevat bovendien een hoge mate aan giswerk want het is simpelweg niet bekend hoe het drama zich uiteindelijk voltrok.

De dodenmarsen en executies in de Oostzee zoals die werkelijk hebben plaats gevonden zouden op het bioscooppubliek indruk hebben gemaakt en veel goedkoper zijn geweest dan het bombarderen van een schip met op de computer ingeplakte explosies.
Bovendien is de afloop een totaal andere dan de geschiedenis waarschijnlijker acht. De Duitsers hadden in 1945 namelijk geen tijd en geld om een paar honderd gevangenen op deze wijze de dood in te (laten) jagen. Ze voerden in die dagen tienduizenden concentratiekampgevangenen weg uit het oosten om te voorkomen dat de Russen ze zouden vinden.

Over de acteurs
Bij tijd en wijlen spelen de kinderen als volwassenen, ze komen niet allemaal uit de verf maar de kleintjes zijn hartverscheurend als ze weggehaald worden van mamma die dan net niet de ultieme emotie in haar spel weet te leggen zoals Carice dat wel kan. Sergio blijft de gehele film die sympathieke twintiger, alleen, dat is hij halverwege de film niet meer wat dan is hij twee keer zo oud.

Het slot
Sonny Boy wordt geboren onder erbarmelijke omstandigheden, het loopt goed voor hem af. De zaal kon geen traan laten om deze rolprent terwijl, als we de bekende Nederlanders die de film gratis mochten zien moesten geloven, dat wel 'beloofd' was.
Mijn Carrie vond de film veel te lang, het had voor haar ook een half uur korter gekund. Ik had dat minder, ik kreeg doorlopend het gevoel dat er een extase aan zat te komen die dan toch weer uitbleef. Het verwachtingspatroon wordt geen moment ingelost.

De film als boodschap
Zoals een boek 'nieuw' moet aanvoelen, geen herkenning mag hebben met wat al eens gedaan is, zo ook is het met een film en dat is goed gelukt. Er wordt een stukje geschiedenis vertelt die, zeker als je blanco bent, zeer nuttig is. In een betrekkelijk kort tijdsbestek weet je waar het om is gegaan in de jaren 20-45.

Racisme en armoede worden goed belicht, de opgestoken waarschuwende vinger is telkens subtiel aanwezig. Nogmaals, de humor is totaal niet op zijn plaats, het feitenrelaas soms irrealistisch, de personnages ongeloofwaardig en de acteerprestaties zijn niet bovenmatig maar ik raad toch iedereen aan deze film te gaan bekijken.

OVERZICHT FILMS OVER DE TWEEDE WERELDOORLOG

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem