De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Wapens op zolder, Joden in de kelder, Duitsers aan de bar

Eigenlijk heb ik het allemaal al gezegd, waar het op deze pagina over gaat. Maar Café 't Mandje is nog altijd bijzonder. Op mijn andere site (MokumsNL) beschrijf ik de revival van dit roemruchte café, maar er zit ook een mooie geschiedenis aan deze eeuwige rebel onder de Amsterdamse café's.

Aanleiding om ook op deze site iets over 't Mandje te schrijven was de viering van bevrijdingsdag. De Zeedijk viel formeel buiten de Jodenhoek en dus ook buiten welke Jodenbuurt dan ook. In buurten die door de Duitsers bestempeld werden tot Jodengebied hadden niet-Joden niets te zoeken hadden, aldus de bezetter. De Zeedijk was voor de Duitsers zelf overigens ook verboden gebied, er werd wel op toegezien dat alles zo ging als zij wilden, maar daarvoor spanden zij met graagte Amsterdamse dienders voor hun karretje.

Het Duitse gezag had de Wallen tot verboden gebied verklaard voor de Duitse manschappen, de Zeedijk was een grensgeval, het hoorde dus niet tot de Jodenhoek en evenmin tot de directe Wallen, getuige de vele Duitsers die uit gingen op de bekendste dijk van Nederland. Het bijzondere van de Zeedijk is verder dat het naast de Hazenstraat/ Elandsgracht in de Jordaan en het Amstelveld bij de Utrechtsestraat een van de bekendste zwarte markten was tijdens de oorlogsjaren.
Bet van Beeren runde in die tijd café 't Mandje.

De sfeer was daar toen heel gemoedelijk omdat alles en iedereen er welkom was, of je nou een dame van lichte zeden, schandknaap, artiest, homoseksueel of mof was. Het mixte allemaal lekker door elkaar heen.
Zus Greet nam de zaak over nadat Bet (ze lag twee dagen opgebaard op het biljart in de zaak) in 1967 was overleden, Bet is 65 geworden en woonde in de Jordaan, ze had dertien broers en zusters. Greet overleed precies 40 jaar na Bet. Maar net als onder Bet en Greet zou de oude glorie herleven. In april 2008 heropende 't Mandje nadat in 1982 Greet de deuren had gesloten omdat ze er geen brood meer in zag. De harddugs en verloedering in de buurt zag zij met lede ogen aan. Na 30 jaar werd alles zoveel mogelijk in de oude staat gehouden. Wat vervangen moest worden werd nagemaakt.

Greet is tot aan haar dood boven de zaak blijven wonen en zat regelmatig voor de deur, even een pilsje pakken binnen was er niet meer bij. Als ik met mijn goede vriend Wim langsliep zei ze altijd goeiedag en zwaaiden en groeten wij vrolijk terug naar tante Greet.
Een nicht van Bet en Greet zette de traditie voort: Diana van Laar.

Terug naar Bet
In 1927 begint zij het café, voor haar homoseksualiteit komt zij openlijk uit maar wil geen aanstoot geven aan hetero's. Er golden dan ook strikte regels als je bij Bet 'op de koffie' kwam, van zoenende stelletjes hield ze niet, dus ook niet van vrouwen die vrouwen zoenden of mannen die met mannen dansten. Op één dag in het jaar werd daar van afgeweken: 30 april.
Bet overleed 40 jaar na de opening, Greet 40 jaar na de dood van Bet en Diana heropende 40 jaar na de dood van Bet het café.

Tijdens de oorlog bezoeken Duitsers dus de zaak, die mogen hier eigenlijk niet komen maar wie controleert hen? Op zolder verbergt Bet wapens voor het verzet en in de kelder zitten er Joden ondergedoken.

Hieronder een foto van het café, de woning van Bet, de trap naar de zolder en de kelder. Het pand wordt opgeknapt.








Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem