De Dokwerker

Bosplan

Het Amsterdamse Bos was bedoeld om lucht, ruimte en groen te bieden aan Amsterdammers die doorgaans op drie hoog achter zaten. Als je meer wilt lezen over het bos anno nu surf je naar MokumsNL, hier op De Dokwerker behandel ik de oorlogsjaren.

Boschplan (Bosplan) wordt Amsterdamse bos

Onder premier Colijn brak er in de dertiger jaren een grote crisis uit, niet dat hij daar veel aan kon doen, maar hij kreeg wel te maken met een enorm leger aan werklozen. De burgers morden dat er geen werk was en toen de uitkeringen ook nog eens verlaagd werden braken er onlusten uit. Zo ook in de Amsterdamse Jordaan.
Een monument op de Noordermarkt (Jordaanoproer) herinnert daar nog aan, dit is het opschrift:


Colijn besloot werklozen te stimuleren door gemeenten een financiële ondersteuning te geven als ze werklozen in konden zetten voor zogenaamde werkverschaffingsprojecten. Uit deze periode dateren grote openbare werken zoals het Amsterdamse Bos waarvan de aanleg in 1934 van start ging.

Nationaal Dachau Monument
Tijdens de oorlog werd het werk op een steeds lager pitje gezet, maar de nazi's zagen wel brood in het bos en richtten er in 1942 verscheidene werkkampen in waarbij Joden en niet-Joden gescheiden werden. Ze veranderden de naam van Boschplan in Amsterdamse Bos. Een grote groep Joden moest kanalen graven, toen het werk erop zat werden ze opgehaald met trucks en afgevoerd naar vernietigingskampen, waaronder Dachau.
In 1996 is ter nagedachtenis aan hen het Nationaal Dachau Monument onthuld.

Anne Frank
In 2009 plantte de gemeente samen met de Anne Frank Stichting een stek van de Anne Frankboom die achter het Anne Frankhuis heeft gestaan en daar omwaaide. Anne zag vanuit haar onderduikadres aan de Prinsengracht de kastanjeboom staan.

Weetje
De Anne Franksitchting werd verweten hypocriet te zijn en alleen activiteiten te willen ontplooien die geld opleveren. Een verwijt wat ik wel vaker hoor vanuit de Joodse gemeenschap in Amsterdam. De Joden zien het Anne Frankhuis als symbool voor één Jodin die is omgekomen terwijl de Hollandsche Schouwburg (link) juist meer gaat over het leed dat alle Joden is aangedaan.
Maar goed, de verwijten betreffen het samen met de gemeente planten van stekjes in het Amsterdamse Bos, als De Anne Frankhuis dit al doet zou het dat alleen moeten doen. Maar het steekt de Joodse gemeenschap ook dat de Anne Frankstichting destijds akkoord is gegaan met het kappen van de kastanjeboom toen de gemeente dat voorstelde.

Pas toen er uit binnen- en buitenland veel kritiek kwam werd de boom gespaard en gestut. Uiteindelijk viel hij toch om, maar daar waren geen mensenhanden aan te pas gekomen. Anno 2011 groeien er uit de resten weer nieuwe spruiten.

Bomen voor de kachel
Tijdens de hongerwinter gingen veel Amsterdammers hout hakken in het Amsterdamse Bos voor hun kachels. Er was nauwelijks iets te eten en hout of kolen waren er niet terwijl de winter van 1944 erg koud was.

Jaarlijkse herdenking
Bij het Dachau Monument Bos zijn ook op zaterdag 28 april 2012 weer de slachtoffers herdacht die in het Duitse vernietigingskamp om het leven kwamen. Onder anderen oud-gevangenen en nabestaanden waren aanwezig, evenals burgemeester Van der Laan.