De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam

Door de ogen van Ben Verzet

Beethovenstraat

Waar ik de Beethhovenbuurt goed van ken is van die ene keer dat ik ook eens wilde weten hoe het was om met je oude spullen op straat te staan met Koninginnedag. Zuid leek me een goede plek want je moet Beethovenstraat Amsterdam daar wezen waar het geld zit.

Om half zes zat ik dus op 29 april, samen met Ron, zo'n twintig jaar geleden, in de Beethovenstraat voor de deur van een winkel te wachten totdat die dicht ging zodat wij de plek ervoor in konden nemen. Er waren meer kapers op de kust dus tactisch inzicht was geboden. De auto van Ron ramden we gelijk de stoep op toen het kon om de boel af te zetten.
Uiteindelijk verkochten we voor drie honderd gulden onze troep.

Door de straat rijdt vanaf het Centraal Station zowel tram 5 tram 24.

Amsterdam Zuid
De Beethovenstraat ligt in Amsterdam Zuid, het verbind als het ware de Van Baerlestraat met Buitenveldert. Een buurt met mooie winkels, heerlijke tentjes om te luchen, gek genoeg is het geen echte dinerstraat en met een CoffeeCompany en een Starbucks.

Naamgever, Ludwig van Beethoven
Van Beethoven (waarom het 'Van' niet is meegenomen in de straatnaam is mij een raadsel) was een Duitse componist en geldt als zeer invloedrijk. Hij leefde van 1770 tot en met 1827. Bekende Ludwig van Beethoven werken van hem zijn 'de 5e', 'de 9e' (symfonieën) en de opera Fidelio.
Dit is echt een muziekbuurt want veel straten kregen namen van componisten, wat toch iets chiques had. Zo zijn er straten vernoemd naar: Alphons Diepenbrock, Willem Kes, Evert Cornelis, Richard Wagner, Johannes Brahms, Franz Schubert en Bernard Zweers.

De Beethovenstraat wordt graag tot het museumkwartier gerekend maar dat is toch ietwat ruim gemeten en in feite heeft de buurt het ook niet nodig. Ik ben vaak binnen geweest aan de Apollolaan, net om de hoek van de Beethovenstraat en in de Schubertstraat. De huizen zijn imposant, de tuinen erachter niet minder. Die sfeer vindt je ook in de straat zelf.

De oorlogsjaren
Over de Beethovenstraat van voor en tijdens de bezettingsjaren is een fraai boek van Frank van Kolfschooten verschenen, "De Koningin van Plan Zuid; geschiedenissen uit de Beethovenstraat".
Achter de luxe etalages schuilt geschiedenis. Voor de oorlog woonden hier veel Joden maar met de komst van de nazi's veranderde dat drastisch.

Amsterdam Centrum had de Jodenhoek, daar was de Jodenbreestraat een van de belangrijkste straten. Gekscherend werd de Beethovenstraat de Brede Jodenstraat genoemd en tramlijn 24 'de Berlijnexpress'. De buurt kende van oudsher al veel joodse ondernemers en bewoners en werd almeer een toevluchtsoord voor welgestelde joodse gezinnen uit Duitsland.
Gedurende de Tweede Wereldoorlog werden ruim 15.000 Joden op de tramhalte op de hoek van de Beethovenstraat en de Gerrit van der Veenstraattransport op transport gezet naar de vernietigingskampen.

Monument gefusilleerde verzetstrijders (1954)
Op de hoek van de Beethovenstraat en Apollolaan staat een oorlogsmonument. Als represaille voor de moord op een SD-officier schoot de bezetter 29 mensen dood. Monument herdenking verzet De drie figuren staan, meen ik, voor lijden, berusting en verlossing.

Starbucks opent in de Beethovenstraat
Delcavi was een begrip in de Beethovenstraat, deze veredelde snackbar was de tweede woonkamer van Herman Brood, de Amsterdamse kunstenaar/ zanger die in 2001 een eind aan zijn leven maakte door van het dak van het Hilton (Apollolaan) te springen.

Delcavi vind het wel mooi, goed en slecht nieuws dus. Want inmiddels is Delcavi gesloten en opent Starbucks, de Amerikaans koffiegigant haar deuren. Ze hebben gelijk de winkel ernaast gekocht, en laat dat nu net de winkel zijn waar ik ooit een hele nacht voor de deur heb gelegen om er op 30 april mijn spulletjes te verkopen.

Uniek karakter
De Beethovenstraat is gezellig en biedt variatie maar staat wel bekend als chique vanwege de luxe modezaken. Toch tref je er in alle prijsklassen winkels aan omdat het een vrij lange straat is en de buurt nu eenmaal ook een gemêleerd publiek kent.
Omdat er veel gewoond wordt tref je er zowel supermarkten als speciaalzaken. Maar er zijn ook prima hotels, zowel in de straat zelf als in de buurten erachter, bijvoorbeeld op de Apollolaan.

De Beethovenstraat is een apart buurtje, je bent er zo en de sfeer is er totaal anders dan in andere stadsdelen door de bouw van de huizen, de chique uitstraling en de gezellige winkels. Een bezoekje meer dan waard.

Ben Verzet:

Je kunt per mail contact met mij opnemen als je een vraag hebt of een bijdrage wilt leveren.
Artikelen, foto's, noem maar op, kun je naar mijn postbus sturen.
De Dokwerker is tevens via Twitter te volgen.
Ben Verzet           Volg de Dokwerker op Twitter           Email De Dokwerker (Ben Verzet)