De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Joop Westerweel

Er zijn van die helden die niemand nog bij naam kent, ze zijn en blijven bescheiden, ze deden wat ze moesten doen. Maar er zijn ook helden die niet eens de kans hebben gekregen om bij leven geëerd te worden. Zo iemand was Joop Westerweel.

Net als Jo Spier, de tekenaar (link), kwam Johan (Joop) Gerard Westerweel uit Zutphen, ze scheelden slechts één jaar in leeftijd. In tegenstelling tot de twee Jo Spiers' overleefde Joop Westerweel de oorlog niet. Hij is de boeken ingegaan als een van de grootste helden van de Tweede Wereldoorlog.
Tijd voor wat posthume aandacht.

De mens Westerweel

Joop Westerweel was pacifist, humanist, alles moest in balans zijn, harmonie predikte Joop aan wie het horen wilde. Daar waren veel kinderen onder want Joop stond aanvankelijk voor de klas om later, aan het begin van de oorlog, directeur te worden van de Rotterdamse Montessorischool. Joop had het vak geleerd op 'De Werkplaats', een school onder leiding van Cees Boeke, in Bilthoven. Deze progressieve school kenmerkte zich door een grote mate van zelfontwikkeling te propageren onder de leerlingen.
Tijdens de oorlog gaf hij illegaal les aan Joodse kinderen die niet meer naar school konden.

De echtgenoot Westerweel

Vanuit zijn rechtvaardigheidsgvoel kon Joop maar niet begrijpen dat er ongelijkheid tussen Joden en niet-Joden gekweekt werd door de nazi's. Joop deed niets zonder zijn vrouw Willy, toen Joden niet meer met de tram mochten gingen Willy en Joop uit protest ook niet meer met de tram.
Willy kwam uit Amsterdam en was tien jaar jonger dan Joop, ze kenden elkaar van de school van Cees Boeke, 'De Werkplaats'. In tegenstelling tot Joop wist Willy de doodstraf wel te ontlopen. Zij heeft zelfs twee concentratiekampen overleefd en stierf op 91-jarige leeftijd in 1999.
Over heel Nederland hielp het echtpaar Joden, er waren veel contacten met andere verzetsgroepen.

De verzetsman Westerweel

Het was na de schoolvakantie van 1942 dat Joop hoort dat Joden massaal worden opgepakt. Hij besloot samen met Willy, wat familie en vrienden een verzetsgroep op te richten. Hun eerste doel was voor een groep Joodse jongeren onderduikadressen te vinden, wat lukte. Er werd gezorgd voor valse persoonsbewijzen, voedselbonnen en er werd een plan gemaakt om de groep naar het buitenland te smokkelen. Via Eindhoven, Budel, Hamont (België) en Frankrijk werden er telkens kleine groepjes naar Spanje en Zwitserland gebracht.
De groep rond het echtpaar werd al snel de 'Westerweelgroep' genoemd.

De schattingen lopen uiteen, maar het zouden zomaar duizend mensen kunnen zijn die door de activiteiten van de Westerweelgroep de oorlog overleefd hebben. De groep had veel vertakkingen, tot in Amsterdam aan toe.

De dood van Westerweel

Op 11 maart 1944 moest het dan toch zo zijn, de Duitsers hielden Joop aan bij Budel toen hij net een groep Joden in veiligheid had gebracht. De nazi's zette Joop en enkele andere leden van de groep vast en verhoorden hen dagenlang. Uiteindelijk werden zij allen op 11 augustus 1944 doodgeschoten.

Weetjes
Niet de tekenaar Jo Spier die voor de oorlog voor De Telegraaf werkte en verweten wordt hand- en spandiensten voor de Duitsers te hebben verricht maar de verzetsheld Jo Spier uit Amsterdam wist enkele dagen nadat hij gevangen was gezet in Westerbork met de hulp van de Westerweelgroep te ontsnappen.
De bekende presentator Bas Westerweel is een kleinzoon van het echtpaar Westerweel.
J. (Jaap) C. Hardeman schreef een boek over de Westerweelgroep.
Joop en Willy kregen beiden de Yad Vashem onderscheiding.

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem