De Dokwerker

Joop Westerweel

Er zijn van die helden die niemand nog bij naam kent, ze zijn en blijven bescheiden, ze deden wat ze moesten doen. Maar er zijn ook helden die niet eens de kans hebben gekregen om bij leven geëerd te worden. Zo iemand was Joop Westerweel.

Net als Jo Spier, de tekenaar (link), kwam Johan (Joop) Gerard Westerweel uit Zutphen, ze scheelden slechts één jaar in leeftijd. In tegenstelling tot de twee Jo Spiers' overleefde Joop Westerweel de oorlog niet. Hij is de boeken ingegaan als een van de grootste helden van de Tweede Wereldoorlog.
Tijd voor wat posthume aandacht.

De mens Westerweel

Joop Westerweel was pacifist, humanist, alles moest in balans zijn, harmonie predikte Joop aan wie het horen wilde. Daar waren veel kinderen onder want Joop stond aanvankelijk voor de klas om later, aan het begin van de oorlog, directeur te worden van de Rotterdamse Montessorischool. Joop had het vak geleerd op 'De Werkplaats', een school onder leiding van Cees Boeke, in Bilthoven. Deze progressieve school kenmerkte zich door een grote mate van zelfontwikkeling te propageren onder de leerlingen.
Tijdens de oorlog gaf hij illegaal les aan Joodse kinderen die niet meer naar school konden.

De echtgenoot Westerweel

Vanuit zijn rechtvaardigheidsgvoel kon Joop maar niet begrijpen dat er ongelijkheid tussen Joden en niet-Joden gekweekt werd door de nazi's. Joop deed niets zonder zijn vrouw Willy, toen Joden niet meer met de tram mochten gingen Willy en Joop uit protest ook niet meer met de tram.
Willy kwam uit Amsterdam en was tien jaar jonger dan Joop, ze kenden elkaar van de school van Cees Boeke, 'De Werkplaats'. In tegenstelling tot Joop wist Willy de doodstraf wel te ontlopen. Zij heeft zelfs twee concentratiekampen overleefd en stierf op 91-jarige leeftijd in 1999.
Over heel Nederland hielp het echtpaar Joden, er waren veel contacten met andere verzetsgroepen.

De verzetsman Westerweel

Het was na de schoolvakantie van 1942 dat Joop hoort dat Joden massaal worden opgepakt. Hij besloot samen met Willy, wat familie en vrienden een verzetsgroep op te richten. Hun eerste doel was voor een groep Joodse jongeren onderduikadressen te vinden, wat lukte. Er werd gezorgd voor valse persoonsbewijzen, voedselbonnen en er werd een plan gemaakt om de groep naar het buitenland te smokkelen. Via Eindhoven, Budel, Hamont (België) en Frankrijk werden er telkens kleine groepjes naar Spanje en Zwitserland gebracht.
De groep rond het echtpaar werd al snel de 'Westerweelgroep' genoemd.

De schattingen lopen uiteen, maar het zouden zomaar duizend mensen kunnen zijn die door de activiteiten van de Westerweelgroep de oorlog overleefd hebben. De groep had veel vertakkingen, tot in Amsterdam aan toe.

De dood van Westerweel

Op 11 maart 1944 moest het dan toch zo zijn, de Duitsers hielden Joop aan bij Budel toen hij net een groep Joden in veiligheid had gebracht. De nazi's zette Joop en enkele andere leden van de groep vast en verhoorden hen dagenlang. Uiteindelijk werden zij allen op 11 augustus 1944 doodgeschoten.

Weetjes
Niet de tekenaar Jo Spier die voor de oorlog voor De Telegraaf werkte en verweten wordt hand- en spandiensten voor de Duitsers te hebben verricht maar de verzetsheld Jo Spier uit Amsterdam wist enkele dagen nadat hij gevangen was gezet in Westerbork met de hulp van de Westerweelgroep te ontsnappen.
De bekende presentator Bas Westerweel is een kleinzoon van het echtpaar Westerweel.
J. (Jaap) C. Hardeman schreef een boek over de Westerweelgroep.
Joop en Willy kregen beiden de Yad Vashem onderscheiding.