De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Films over de Tweede Wereldoorlog

Er zijn veel films gemaakt over de Tweede Wereldoorlog. Als je op zoek bent naar goede films heb ik hier een lijstje voor je. Ook geef ik een korte toelichting op de films.
Films Tweede Wereldoorlog
A Bridge Too Far (1977) link
Aanslag, De (1986) link
Als Twee Druppels Water (1963) link
Anne Frank: The Whole Story (2001) link
Boy In The Striped Pyjamas, The (2008) link
Boys form Brazil, The (1978) link
Bridge On The River Kwai, The (1957) link
Casablanca (1942) link
Come And See (1985) link
Conspiracy (2001) link
Cross Of Iron (1977) link
Das Boot (1981) link
Defiance (2008) link
Der Untergang (2004) link
Dirty Dozen, The (1967) link
Eagle Has Landed, The (1976) link
Great Escape, The (1963) link
Guns Of Navarone, The (1961) link
Het Meisje Met Het Rode Haar (1982) link
IJssalon, De (1985) link
In Schaduw Van De Overwinning (1986) link
Inglourious Basterds link
Katyn link
Kelly's Heroes (1970) link
Longest Day, The (1962) link
Oorlogswinter (2008) link
Operation Amsterdam (1959) link
Overval, De (1962) link
Pastorale 1943 (1978) link
Patton (1970) link
Pianist, The (2002) link
Riphagen (2016) link
Raffle link
Rosenstrasse (2003) link
Saints and Soldiers (2003) link
Saving Private Ryan (1998) link
Schindler's List (1993) link
Sink The Bismarck! (1960) link
Soldaat Van Oranje (1977) link
Son of Saul (2015) link
Sonny Boy (2011) link
Stalag 17 (1953) link
Süskind (2012) link
The Scarlet And The Black (1983) link
To Hell And Back (1955) link
Tora Tora Tora (1970) link
Unbroken (2014) link
Unter Bauern (2009) link
Valkyrie (2008) link
Zwartboek (2006) link

Er zijn veel meer films in dit genre. Bovenstaande films geven een totaalbeeld. Als je ze allemaal gezien hebt weet je eigenlijk alles wel.

Bijzondere documentaire 01

Erwin Leiser maakte in 1960 een zeer bijzondere documentaire over Hitler met veel origineel beeldmateriaal. 'Mein Kampf' begint na de Eerste Wereldoorlog zodat je een goed beeld krijgt van de opkomst van Adolf Hitler en zijn Nationaal-Socialisme.
De documentaire kabbelt verder de Tweede Wereldoorlog in en dat is nu net het intrigerende van de film, je wordt als haast vanzelf de oorlog ingesleept zoals dat destijds ook gegaan moet zijn. Zelfs voor de Engelsen en de Fransen was het niet bijzonder genoeg toen Hitler Oosternijk annexeerde en Polen binnenviel.
In de film zie je beelden die daarna nooit meer voor andere documentaires zijn gebruikt waarmee deze film op eenzame hoogte staat. Hoe wrang dit ook klinkt.
De film is op DVD verkrijgbaar.

Bijzondere documentaire 02

De holocaust werd decennia lang ontkend, niet door iedereen maar er waren zeer veel geluiden dat er bij lange na geen zes miljoen Joden zouden zijn vermoord. Ontkenning van de Holocaust is nu in veel landen strafbaar. In 1965 verscheen er een documentaire over de holocaust die veel stof deed opwaaien.

'Memorandum' vertelt het verhaal van een overlevende (Bernard Laufer) van de holocaust die vanuit Canada naar Bergen-Belsen gaat, op zoek naar antwoorden. Met dertig anderen trekt hij door het Duitsland van 1965. Ze bezoeken plaatsen waar martelkamers zijn nagebouwd met echte martelwerktuigen uit de nazitijd.
Ook gaan ze naar Dachau.

De film toont veel authentiek en zeer uniek beeldmateriaal uit de oorlog, onder andere de plek waar Anne Frank ligt begraven, de film duurt bijna een uur, je kunt hem hier zien:


Bijzondere documentaire 03

Documentaire uit 1985 waarin Claude Lanzmann in een tijdsbestek van tien jaar ooggetuigen, slachtoffers en daders van de holocaust interviewde. 'Shoah' is het beste, niet geromantiseerde, document over de holocaust en duurt negen uur.
...lees hier meer...


De eerste film over de Tweede Wereldoorlog

In 1941 kwam 'Stukas' uit, lees er HIER meer over.

De eerste Nederlandse film na de oorlog

'De Dijk Is Dicht' is een Nederlandse zwart/ wit film uit 1950 van Anton Koolhaas. De titel heeft een dubbele betekenis. Enerzijds zijn er op het eind van de oorlog veel dijken gebombardeerd zodat de Duitsers geen toevlucht konden zoeken in huizen en door het water verdreven zouden worden.
De titel is tevens een metafoor voor het afsluiten van een periode.

De film begint in Zeeland, het dorp Westkapelle wordt in 1944 gebombardeerd waarbij hoofdpersoon Bert zijn vrouw verliest, direct nadat de Duitsers er vertrokken zijn begint de wederopbouw.
Dat zorgt niet voor iedereen voor de broodnodige afleiding want Bert kan zijn vrouw niet uit zijn hoofd zetten en laat anderen het werk doen om zelf weg te kwijnen in zijn verdriet. Dan gebeurt er iets waardoor hij tot het inzicht komt dat zijn dorpsgenoten hem hard nodig hebben.

Een zeer jonge Kees Brusse speelt Bert in deze op super 16mm gedraaide zwart/ wit film.

Propagandafilm van de Nederlandse regering, net na de Tweede Wereldoorlog

De kruitdampen waren nog niet van de Dam opgetrokken of de eerste film over de oorlog kwam al uit: 'The Last Shot'. Een propagandafilm van de Nederlandse en Britse overheden. Doel van de film was om de uiteindelijk ook gekregen Marshall hulp van de Amerikanen binnen te halen.

Dat de Engelsen en de Nederlanders de handen uit de mouwen staken en collaborateurs en NSB'ers werden aangepakt moest de Amerikanen het idee geven dat er schoon schip werd gemaakt. De leider van de voormalige regering in ballingschap, Gerbrandy, hield een toespraak op de Dam voor een uitzinnige menigte.

De verwoestte havens werden getoond en Duitse krijgsgevangenen werden ingezet om de duizenden mijnen in de duinen op te ruimen.

Gefusilleerde verzetsstrijders werden herbegraven en de honger werd veelvuldig in beeld gebracht, onder andere door Rode Kruis boten die door de Amsterdamse grachten vaarden en voedsel uitdeelden. De film sluit af met een doorsnee gezin waar vader thuiskomt met eten en drinken.

Films die mijn lijstje (nog) niet haalden

08/15
49th Parallel (de Britten betaalden mee aan deze Amerikaanse film, in de VS heette deze The Invaders)
633 Squadron
Age of heroes
Atonement
Attack on the Iron Coast
Aus Einem Deutschen Leben
Battle of the Bulge
Battleground
Behind The Enemy Lines
Blitzmädels an die Front
Bombardement (NL film met o.a. Jan Smit)
Bridge of Remagen
Captain Corelli's Mandolin
Catch-22
Charlotte Gray
Colditz
Colditz Story
Dam Busters
Dark Blue World
De vliegenierster van Kazbek
Der Anständige - The Decent One
Dessert Fox
Die Brücke
Die Flucht
Die Wannseekonferenz
Dresden
Edelweiszpiraten
El Alamein
Elser (2015)
Enemy At The Gates
Enigma
Escape From Sobibor
Flags Of Our Fathers
Flowers of War
From Here To Eternity
Fury
Georg Elser - Einer aus Deutschland (1989)
Grey Zone
Great Raide
Haar naam was Sarah
Hart's War
Hasenjagd - Vor Lauter Feigheit Gibt Es Kein Erbarmen
Het Bittere Kruid
Het bombardement
Hitler: Rise Of Evil, The
Inside the Third Reich
Iron sky
Jakob der Lugner
Judgement at Nuremberg
Letters From Iwo Jima
Memphis Belle
Monuments Men
Mosquito Squadron
My way
Oorlogsgeheimen
Operation Daybreak
Out of the Ashes
Pearl Harbor
Raid On Rommel
Railway Man
Reader
Red Tails
Rommel (2012)
Secret Courage - The Walter Suskind Story
So weit die Fusse tragen
Sophie Scholl
Stalingrad
The Aviator
The Others
Theirs is the Glory
Thin Red Line
To Be or Not to Be
To End All Wars
Train
Triumph des Willens
Triumph of the Spirit
U-571
Wallenberg - A Hero's Story
Where Eagles Dare
When Trumpets Fade
Windtalkers

Belgische films
De Kavijaks (vijf-delige serie voor televisie die zich deels in en deels na de oorlog afspeelt)
Gaston's War
O.K.

Chinese films
Lust, Caution (2007)

Franse films
Zwaar onderbelicht is altijd de Franse film geweest. Ik noem er een paar:
Au Revoir Les Enfants
Elle s'appellait Sarah
Indigenes
L'armée du crime
La Raffle
La Vie De Château
Le vieux Fusil
Les Égarés
Monsieur Klein
Nuit et Brouillard
Un amour å taire
Un secret

Italiaanse films
Il Conformista
La Vita É Bella
La Fuga Degli Innocenti
Lo Sbarco Di Anzio
Quel Maledetto Treno Blindato
Roma, Citta Aperta
Salò O Le 120 Giornate Di Sodoma
Salon Kitty

Japanse films
Hotaru no haka
Persona Non Grata

Noorse films
Cross of Honour (2012)
The Heavy Water War (2015)

Oostenrijkse films
Die Fãlscher Poolse films
Kanal
Katyn (zie ook boven)
Vor der Morgenröte

Russische films
Idi I smotri
The Brest Fortress

De beste film over de Tweede Wereldoorlog

Binnen dit genre zijn er ontzettend veel mogelijkheden. Tot eind zeventiger jaren waren films grotesk, vaak zelfs romantisch. De laatste dertig jaar kenmerkt een goede film over WO2 zich door het uitdiepen van een klein verhaal.
Karakterrollen dragen vaak de film terwijl het handelt om, bijvoorbeeld, een klein jongetje dat een vriendje heeft in een concentratiekamp. Mijn lijstje films is gebaseerd op wat ik gezien en gelezen heb. Maar ook wat anderen goede films vonden.

Soldaat van Oranje is verre van een goede film maar toch een van de beste films om te bekijken omdat de film luchtig in elkaar zit dus gemakkelijk tot je te nemen is. De verhaallijn is goed en realistisch en ook waarheidsgetrouw. Saving Private Ryan wordt door de meeste mensen als de beste film over de Tweede Wereldoorlog gezien.
John Wayne Kanttekening die je daarbij kunt maken is dat het verhaal zo klein is dat je geen beeld krijgt van wat er gaande was in de rest van de wereld als je al niet over veel voorinformatie beschikt. Een totaalfilm of goede documentaire is dan raadzaam eerst te bekijken. Ik kijk wel uit om een advies te geven.

De Amerikaanse films over de oorlog tot eind zeventiger jaren kun je ook opsplitsen in twee andere groepen, een waaraan het Amerikaanse leger wel en een waarbij zij geen medewerking verleenden. Destijds zei men dat een waarheidsgetrouwe film zonder 'inside information' onmogelijk was. Nu zegt men dat de filmmakers teveel hun oren lieten hangen naar het leger zodat er bij lange na geen sprake meer was van een objectieve film.
Omdat de kassa's harder rinkelden als het leger betrokken was bij de totstandkoming van een oorlogsfilm nam men dit op de koop toe.

De sterrenstatus die John Wayne had is onder andere ontleend aan films waarin hij een oorlogsheld speelde. Zelf dweepte hij met het leger en betrok ze in alles wat hij op het witte doek deed wat met de Tweede Wereldoorlog te maken had.
Hierdoor ontstond een gekleurd beeld waar pas decennia later openlijk over gesproken werd.

Ik vond nog een aardig artikel uit 2005 dat gaat over OORLOGSFILMS.

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem