De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Doden herdenkingsplaats Rozenoord

In de Duinen zijn veel verzetshelden doodgeschoten, de Duitsers lieten de slachtoffers kuilen graven waar ze even later zelf in kwamen te liggen, met een kogel door het hoofd. Dokter Ittmanpad
Maar ook in steden kwamen fusillaties regelmatig voor. Zo werd er bij de aanleg van de metro van Amsterdam bij het Zuiderkerkhof (Jodenhoek) een greppel gevonden met de botten van tientallen doden. Het betrof geen graf van het kerkhof, want het aantal botten was daarvoor te talrijk en de slachtoffers lager door en over elkaar heen.

Op het eind van de oorlog waren er mede door de hongerwinter zoveel doden dat de Zuiderkerk het niet aan kon om alle lijken snel te begraven. Tot wel een maand stonden de lijken in de kerk. Deze omstandigheid bleef tot na de oorlog bestaan omdat er simpelweg onvoldoende kisten voorradig waren. Dat er tijdens de periode september 1944 en de bevrijding tientallen lijken zonder kist ter aarde zijn besteld is niet ondenkbaar.
Dit zou ook het massagraf kunnen verklaren dat gevonden werd tijdens de aanleg van de metro.

Cesar Willem Ittmann
Ittmann werkte mee in de Persoonsbewijzencentrale en voegde zich later bij een knokploeg, tijdens de hongerwinter van 44 werd hij opgenomen binnen de gelederen van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten. Ook verleende hij medische hulp aan zieken, gewonde verzetsmensen en Joodse onderduikers. Het ging voor Cesar mis toen hij begin 1945 verraden werd en enkele dagen later gefusilleerd.





Ceasar ligt begraven op de Eerebegraafplaats Bloemendaal

Fusilladeplaats Rozenoord
Het Casar Willem Ittmanpad gaat over in het Rozenoordpad. In de Rivierenbuurt woonden veel Joden maar ook veel verzetshelden, aan het Dokter Ittmannpad aan de rand van de Rivierenbuurt ligt Begraafplaats Zorgvlied, langs de A10 die bij de Amsteldijk de Amstel kruist. De begraafplaats is groot, deze loopt door tot aan de Zuidelijke wandelweg.
Er liggen meerdere oorlogsslachtoffers begraven.

In het jaar 1943 richtte de Duitse bezetter zich op de jacht op Joden maar toen nagenoeg alle Joden uit Amsterdam waren opgepakt werd het vizier op het verzet gericht. In de laatste maanden van de oorlog pakten de Duitsers steeds vaker mensen uit het verzet op om ze te verhoren, martelen en uiteindelijk alsnog te vermoorden.
Rozenoord werd als fusilladeplaats gebruikt, 8 maart 1945 was een van de meest dramatische dagen, enkele buurtbewoners waren getuige van de moord op plus minus vijftig personen.

In totaal vonden de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog tussen de 120 en 140 mensen de dood bij Rozenoord. Jaarlijks worden op 4 mei de slachtoffers herdacht bij een gedenkplaquette.

Gedenkplaat Rozenoord




Zorgvlied

Sinds 1870 bestaat deze begraafplaats, schitterend gelegen aan de Amstel. De ontwerper van het Vondelpark (tuinarchitect Jan David Zocher, tekende ook deze laaste rustplaats.
Maar is dit Amsterdam? Nee, en toch wel. De begraafplaats valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeente Amstelveen, dit stamt uit de tijd dat dit gebied binnen de Amstelveense gemeentegrenzen viel. Toen dat veranderde en de Amsteldijk onder Amsterdams beheer kwam gold dat niet voor de begraafplaats. Tot op de dag van vandaag is de begraafplaats eigendoom van de gemeente Amstelveen.
Zorgvlied is een grote begraafplaats waar veel bekende Nederlanders liggen zoals Martin van Amerongen, Willen van Beusekom, Oscar Carré, Fabiola, Annemarie Grewel, Frans Halsema, Cor van Hout, Greet Hofmans (inderdaad, van de 'affaire' rondom Koningin Juliana), Adolf Krasnapolsky, Fien de la Mar, Annie M.G. Scmidt en Carel Willink.

In tegenstelling tot wat je zou verwachting liggen er ook Joden op Zorgvlied begraven hoewel die totaal anders denken over de ter aardebestelling van hun overleden dierbaren. Een van de Joden die hier persé begraven wilde worden en niet op een Joodse begraafplaats was Abraham Asscher, een van de leiders van de Joodse Raad. Omdat hij na de oorlog door de Joodse gemeenschap werd verstoten keerde hij zich ook van hen af.

Er zijn meerdere oorlogsgraven, die herken je doordat er een helm op het graf ligt, Pieter van 't Hof bijvoorbeeld. Maar bekender zijn wellicht Zeeman en de Jong die betrokken waren bij de schietpartij op het Centraal Station op 7 mei 1945 (link.)




Verzetsheld Theo Ruiter ligt ook op Zorgvlied begraven, hij redde 88 mensen uit handen van de Duitsers en kreeg daarvoor het Verzetsherdenkingskruis. Zijn graf werd aan de begraafplaats overgedragen zodat het de status 'blijvend monument' kon krijgen.

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem