De Dokwerker

De Tweede Wereldoorlog met een link naar Amsterdam


Door de ogen van Ben Verzet

Verzetsvrouw maar met name na de oorlog zeer betrokken

In 1915 (7 augustus) wordt Eva Tas te Amsterdam geboren, haar vader is de tapijtenverkoper Philip en ateliermedewerkster Elisabeth (Cohen) haar moeder, zelf trouwde Eva nooit. Haar broer Abraham (Appie) speelde een grote rol in haar leven. Haar vader kocht in Haarlem twintig panden. Het geloof speelde nauwelijks een rol in huize Tas.

Op 10 mei 1933 worden er in Duitsland massaal boeken verbrand van kritische Duitse schrijvers, dit maakt een diepe indruk op Eva die in dit jaar eindexamen doet aan het Vossius Gymnasium. Zij is zeer onder de indruk van de grote schrijvers uit de Weimarrepubliek, zoals Thomas Mann en Bertold Brecht.
Het gezin Tas had geen zorgen, vader verdiende goed en wist zijn geld prima te beleggen waardoor het gezin riant kon leven. In 1927, Eva is dan twaalf jaar, wordt het Vossius Gymnasium in Amsterdam opgericht. Eva behoort tot de eerste lichting waarvan eveneens Loe de Jong deel uitmaakt. Vader Tas wil dat zijn dochter een zelfstandige, goedopgeleide vrouw wordt, tevens neemt zij pianoles.
Een groot aantal medeleerlingen ziet ze nooit meer terug. Zij worden door de Duitsers vergast, onder meer in Auschwitz. In 1933 deed zij dus eindexamen in het vak geschiedenis en schrijft zich in aan de Universiteit van Amsterdam.
Zij is dan al gevormd door de nazi's, Eva is een felle antifascistische communist en wordt actief in twee studentenbewegingen.

In 1939 studeert Eva af, maar direct na de Duitse inval ervaart ze wat het is om Joods te zijn. De Tweede Wereldoorlog maakte haar werkloos en zij mocht als Joodse niet meer in de bibliotheek komen, Af en toe kon zij lesgeven op Joodse scholen, tot de zomer van 1942 schreef zij regelmatig in verzetskrant 'De Vrije Katheder'.

Haar broer, net 17, werd in juni 1942 opgeroepen voor de Arbeitseinsatz, dat kwam voor vader Philip als een enorme klap die hij niet te boven kwam waarop hij zichzelf van het leven beroofde door in de gracht te spingen. Hij verwachtte dat Appie niet hoefde te gaan werken omdat hij nu de enige man in het gezin was.
Helaas was dit uitstel van executie, letterlijk. Want Bep dook met haar kinderen onder die korte tijd later probeerden het land uit te komen. Wachtend op hun doorreis naar Zwitserland zaten Eva en Abraham ondergedoken in Parijs, Appie was onvoorzichtig en werd opgepakt, ze zouden nooit meer iets van hem vernemen. Eva sloot zich aan bij het Franse verzet.

Na de bevrijding kon Eva terugkeren naar Amsterdam waar zij haar moeder terug vondt. Oma had de oorlog niet overleefd. Zij werd vergast in Auschwitz. Eva ging als verslaggeefster bij De Waarheid aan de slag en bleef tot 1950 schrijven voor De Vrije Katheder en enkele andere bladen. Zij en haar moeder konden in welstand leven want het Haarlemse vastgoed bleek niet verloren, zij krijgen alles terug.

In 1952 haalde Eva haar doctoraal Frans en stond tot 1975 weer voor de klas aan de Amsterdamse kweekschool. Daar gaf ze les in geschiedenis, aardrijkskunde en Frans. Toen de oprichters van het Nationaal Auschwitz Comité haar in 1961 als hoofdredacteur vroegen hoefde Eva niet lang na te denken. Zij zou deze functie bijna veertig jaar lang bekleden, totdat zij het in 1998 niet meer op kon brengen. Zij was toen 83 en woonde in verpleeghuis Beth Shalom waar zij op 22 april 2007 overleed, zij is 91 jaar geworden.

Eva trouwde nooit, haar enige erfgenaam is de Eva Tas Foundation die zich inzet voor schrijvers die in hun vrijheid worden belemmerd. De erfenis wordt daar nog altijd voor gebruikt.

Hans Amesz en Jan Honout - Eva Tas - altijd weer Auschwitz

Amesz en Honout maakten een biografische schets van Eva Tas.

Ben Verzet:

De Dokwerker is tevens via Facebook en Twitter te volgen. Per e-mail kun je mij altijd een vraag stellen.
Ben Mokums Verzet op Facebook           Email De Dokwerker (Ben Verzet)           Volg de Dokwerker op Twitter

Alle onderwerpen van De Dokwerker

Raoul wallenberg Pieter gerbrandy U-boot SHOAH documentaire Base Begraafplaats oosterbeek arnhem Surinaamse joden Oorlogswinter Hell and back Waalsdorpervlakte Hollandsche schouwburg Joden in de wereld Unter bauern Hermans hetbehoudenhuis Staatsgreep Schietpartij 7mei amstelveenseweg Zwaar water Hendrik koot Joseph kolkman Joep henneboel Beethovenstraat Stadhoudersbrief Boksschool olympia Fusilladeplaats weteringcircuit Reve de avonden Muziekroof Hitler leeft Wo2 pamfletten Marnixstraat Oskar schindler Anton de kom Onbekendegracht Valkyrie Plaquette hb Gedenkplaat bloemgracht82 Silbertanne Arbeitseinsatz Titus brandsma Nieuwezijds voorburgwal Vichy Jaap van velzen Anne frank Dries riphagen Boys from brazil Het verzet Fotos kamp westerbork Hongerwinter Belastingen Mauthausen Russenoorlog Herdenkingen Gebouw de bazel Vaticaan Pieter menten Oproep02 Verlies nederlanderschap Asterdorp Eduard veterman Politie amsterdam Bontroof Het parool Bart de kok Oproep Oproep07 Huis annefrank merwedeplein Drie van breda As onderwijzerhof C en a Theresienstadt Diaspora Hermans damokles Termen tweede wereldoorlog Wally van hall Eva tas Willem sassen The pianist Erebegraafplaats Bloeme evers-emden Berchtesgaden Ingezonden Westerweelgroep Atoombommen japan Index Verzetsherdenkingskruis Reglement vva Zwartboek Nu of nooit Son of saul Sonny boy Mein kampf Piet meerburg Canada vrijstaat voor nazis Oorlogshelden Soldaat van oranje Demjanjuk Amsterdammers Het grote gebod Schietpartij dedam Kurt becher Pers tweede wereldoorlog Eagle landed Davidster Straatnamen tijdens wo2 Jo spier Elfstedentocht Dachau Bevrijdingslinde Wilhelmus Oorlogsschade Jordaan oproer Geroofde meubels Schaduw overwinning Nederlandsindie Bridge kwai Aristides de sousa mendes do amaral e abranches Aow oud gedienden Majoor bosshardt Als twee druppels water Kopgeld Stalag17 Wo2 onderscheiding aanvragen Jan koopmans Ss nebenstelle Kolven Wo2 schande Nazis zuid-amerika Lindemans kingkong Huizenroof Horst schumann Hans hirschfeld Amsterdam wo2 Kellys heroes Gaarkeukens Bergen-belsen Adolf hitler Oorlogsverhaal johan2 Onderduikers Buchenwald hek zandvoort Theo dobbe Wiedergutmachung Nieuws archief 01 Verzetskruis Journalist venema Oproep04 Wo2 stakingen Nieuws archief 02 Fusillaties rozenoord Hs~nieuws Jeane zwinkels Herman elteschool Mengele Tatoeage auschwitz Kamp vught Dagboek vervolg Kunstroof Bevrijdingsdag Joodse spelling Nieuws archief 04 Oproep01 Fosforbommen Februaristaking herdenking 2016 Noodgeld Terdoodveroordeeld Klaas faber Documentaire dedokwerker Prins bernhard Barneveld groep Brug te ver Annefrankstraat Tijdlijn tweede wereldoorlog Rosenstrasse Artis Zwarte front Karel walet Hannie schaft Sink the bismarck Oorlogsverhaal leo Hendrik zeeman De overval Jodenmanussie Walter suskind Duitse grond werd nederlands Les heritiers Kamp prins bernhard Kinderen wo2 Anne frank boom Miep oranje Getto Slobodan mitric Saint soldiers Groep 2000 Boeren Alwyn collinson Jacques van tol Defiance Ans van dijk Auschwitz Meisje met rode haar Oorlogsverhaal frans Klokkenroof Tante truus Negationisme Nieuws archief 07 Fokker bombardementen Harry verheij Das boot Jaap kaas Bert vromen Oproep06 Oorlogsdoden Guns navarone Oranjevrijbuiters Adressen Duits verzet Westerbork Katyn Japanse schindler Kamptaal Aanslagen op hitler Piet nak Ben strik Voortvluchtige oorlogsmisdadigers Kamp amersfoort Siert bruins Toneelstuk anne Ravensbruck Fotos Albert speer Jodenhoek wandeling03 Hitlers eigenaardigheden Johan van hulst Hans teengs gerritsen Hs~oranjevrijbuiters Ajax Nsb Eerste film tweede wereldoorlog Kipp 1948 later Heinrich boere Odessa Inval familie frank Joodse huizen Hitlers laatste dag Medisch contact Great escape Holocaust museum Oproep03 Aanslag bevolkingsregister Matzes Bet van beeren Adolf van nol Schwabmunchen Jodenhoek wandeling01 Fiets inleveren wo2 Homos en nazis Tora De ijssalon Contact Verzetsmuseum amsterdam Portugese synagoge Bloemgracht82 Gustav weler De bezem Lippmann rosenthal Come and see Carlton hotel Joodse invalide Scarlet black Cross of iron Oorlogsmuseum Hanns rauter Treblinka Mokums Jodenhoek wandeling04 Nieuws Vernietigingskamp Roma sinti Nazis 1945-1948 Shalom Ggz Unbroken Pastorale Bommenkaart amsterdam Walter suskind film Radio oranje Ovenbouwers Ontjoden Ns Nieuws archief 05 Werkstuk Columns tweede wereldoorlog Oskar groning Foute bedrijven Bariloche Marinus jansen Tina strobos Jodentram Amsterdamse bos Ben verzet Oorlogsfilms Patton Illegale parool Tijdlijn adolf hitler Auschwitz herdenking Meer kampen wo2 Bom kinkerbuurt Hoofdrolspelers wo2 Oorlogsverhaal johan Nederlandsche unie Schindlers list Burgemeester amsterdam wo2 Abraham puls Der untergang Saving private ryan Schietpartij cs amsterdam Dagboek anne frank Ss vrouwen Sobibor Concentratiekampen Operation amsterdam Joodse raad Indische kwestie Grebbeberg Pater bleijs Rede wilhelmina 291943 Dirty dozen Nieuws archief 03 Johan heesters Jacob luijtjens Wo2 overpijnzing Reguliersgracht Mussert Rudolf hess Zwarte soldaten D-day Videos Oproep05 Boy striped Aha Anne frank verraden Tatra t87 Raffle Interneringskampen amsterdam Martin bormann Longest day Gerrit van der veen Bombardementen amsterdam Aanleiding tweede wereldoorlog Hitler Velser affaire Cs-6 Hans calmeyer Subkampen Jodenhoek wandeling02 Oorlogsverhalen George patton Bombardement rotterdam Pp groep Februaristaking Miep gies Dossiers openbaar 2021 Ko stevense Auschwitz charlatan Plein 40-45 Jerrycan De dokwerker Kampen wo2 Nederlands indie Niod Jodenjacht Joodse synagoge Dodenherdenking Fout omstreden Karel bonnekamp Schietpartij marnixstraat Verzetsmonument Pontonbrug Walt disney Aanklacht wo2 Joop wolff Muhlberg Karl lueger Lodewijk ernst visser Riphagen Bob scholte Mirjam ohringer Jodenkwartier Amsterdamse verzetshelden Inglourious basterds Paul de groot Schaduwkade Klokkenluider Hortusplantsoen Jonkheer roel Nieuws archief 06 Rode kruis Generaal winkelman Zwitserland Philip mechanicus Efraim zuroff De aanslag harry mulisch Yad vashem Staalstraat Disclaimer Nieuws archief 08 Lou jansen Rolls royce Tonny van renterghem